SHBA-VENEZUELË- Konflikti prej 3 muajsh mes Donald Trump dhe Nicolás Maduro ka përshkallëzuar deri në pikën e fundit, atë të sulmeve. Përveç sanksioneve dhe presionit ekonomik, gjatë orëve të fundit SHBA-të kanë kryer sulme ajrore brenda Venezuelës. Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, nuk e ka përjashtuar asnjëherë mundësinë e sulmit ndaj Venezuelës, ndërsa vlen të theksohet se se Shtetetet e Bashkuara të Amerikës nuk kanë hyrë dhe sulmuar një vend të NATO-s.
Tensionet midis Shteteve të Bashkuara dhe Venezuelës u rritën ndjeshëm në fund të vitit 2025, pasi ushtria amerikane kreu një seri sulmesh vdekjeprurëse. Sulme me anije në Karaibe dhe Paqësorin lindor, të cilat, sipas zyrtarëve amerikanë, kishin në shënjestër anije të përfshira në trafik droge. Shumë nga këto sulme u kryen përgjatë bregdetit të Venezuelës. Operacionet, të njoftuara publikisht nga zyrtarë të lartë amerikanë, kanë rezultuar në të paktën 95 vdekje, duke shkaktuar kritika të ashpra nga qeveritë e huaja, organet e të drejtave të njeriut si Kombet e Bashkuara dhe ligjvënësit amerikanë nga të dyja partitë Republikane dhe Demokratike.
Sulmet kanë përkuar me një forcim më të gjerë ushtarak amerikan në rajon, duke përfshirë vendosje të mëdha detare në Karaibet jugore, si dhe kërcënimet e Trump dhe deklaratën e tij më 29 nëntor 2025, se hapësira ajrore mbi dhe përreth Venezuelës duhet të konsiderohet e mbyllur. Në fillim të dhjetorit, forcat amerikane sekuestruan gjithashtu një cisternë nafte të lidhur me Venezuelën pranë brigjeve të vendit, një operacion që përshkallëzoi më tej tensionet dhe shkaktoi dënime të ashpra nga Karakasi. Pas sekuestrimit të cisternës, situata u intensifikua kur më 16 dhjetor, Trump urdhëroi një bllokadë të cisternave të naftës të sanksionuara që hynin ose largoheshin nga Venezuela, një veprim që synonte të ndalonte tregtinë e naftës së vendit dhe t'i jepte një goditje të konsiderueshme ekonomisë së Venezuelës që varet nga nafta.
Pse po përshkallëzohen tensionet midis dy vendeve? A kanë qenë gjithmonë të trazuara marrëdhëniet midis Shteteve të Bashkuara dhe Venezuelës? Cili ka qenë reagimi i Venezuelës? Dhe pse Trump e ka ngritur vazhdimisht mundësinë e sulmeve tokësore kundër Venezuelës?
Ja çfarë duhet të dini:
Cili është konteksti i konfliktit SHBA-Venezuelë?
Edhe pse tensionet midis Shteteve të Bashkuara dhe Venezuelës janë intensifikuar në mënyrë dramatike gjatë mandatit të dytë të Trump (2025), marrëdhënia ka qenë e tendosur për më shumë se dy dekada. Mosmarrëveshjet për naftën, vendosja e sanksioneve të SHBA-së dhe natyra gjithnjë e më autoritare e udhëheqjes politike të Venezuelës kanë kontribuar në përkeqësim. Tensionet u thelluan gjatë presidencës së Hugo Chávez (1999–2013), i cili shpesh akuzoi Shtetet e Bashkuara për ndjekjen e ambicieve imperiale në Amerikën Latine dhe për ndërhyrje në punët e brendshme të Venezuelës. Chávez gjithashtu forcoi lidhjet e Venezuelës me kundërshtarët e SHBA-së, përfshirë Kubën, Rusinë dhe Iranin. Nën pasardhësin e Chávez, Nicolás Maduro, marrëdhënia u përkeqësua ndërsa Venezuela ra në një krizë të zgjatur politike dhe ekonomike të shënuar nga hiperinflacioni, rënia e prodhimit të naftës, emigrimi masiv dhe abuzimet e përhapura të të drejtave të njeriut.
Përgjigja e SHBA-së ka ndryshuar me kalimin e kohës, por në përgjithësi ka përfshirë sanksione, izolim diplomatik dhe mbështetje për opozitën politike të Venezuelës. Për shembull, në vitin 2019 administrata Trump njohu udhëheqësin e opozitës Juan Guaido si president të përkohshëm të Venezuelës, një veprim që Maduro e denoncoi si një përpjekje për grusht shteti. Megjithëse ndikimi i Guaidó-s më vonë u zbeh, përballja midis dy vendeve mbeti e pazgjidhur dhe vazhdoi të formësonte marrëdhëniet dypalëshe. Në fillim të viteve 2020, Shtetet e Bashkuara dhe Venezuela kishin pak komunikim diplomatik dhe mosbesimi i ndërsjellë përgatiti terrenin për një konflikt më të thellë.
Në këtë sfond, administrata Trump rinovoi një strategji të ashpër ndaj Venezuelës dhe udhëheqjes së saj politike. Trump ka akuzuar vazhdimisht Maduron dhe zyrtarët e lartë në qeverinë e tij se luajnë role qendrore në operacionet në shkallë të gjerë të trafikut të drogës. Gjatë mandatit të parë të Trump (2017–21), Departamenti i Drejtësisë i SHBA-së pretendoi se Maduro ishte i lidhur me Cartel de los Soles, një rrjet i lirshëm i elitave ushtarake dhe politike që besohet se kanë përfituar nga trafiku i drogës dhe zhvatja. Në mandatin e tij të dytë, Trump e zgjeroi qasjen e tij duke i përcaktuar si Cartel de los Soles ashtu edhe organizatën kriminale venezueliane Tren de Aragua si Organizata të Huaja Terroriste (FTO). Në gusht 2025, ai thuhet se nënshkroi një direktivë sekrete që i lejonte Pentagonit të përdorte forcën ushtarake kundër grupeve specifike të trafikut të drogës në Amerikën Latine. Ai gjithashtu rriti një shpërblim të SHBA-së për Maduron në 50 milionë dollarë, duke pohuar rolin e drejtpërdrejtë të Maduros në kontrabandën e narkotikëve.
Sekuestrimi i një cisterne nafte nga SHBA-të në brigjet e Venezuelës
Përveç serisë së sulmeve ndaj anijeve nga ushtria amerikane, më 10 dhjetor 2025, ndodhi një incident i rëndësishëm në të cilin anëtarë të Rojës Bregdetare të SHBA-së , Korpusit të Marinës dhe njësive të operacioneve speciale ndaluan një cisternë nafte në brigjet e Venezuelës. Anija, e quajtur Skipper , ishte një anije 20-vjeçare që ishte nisur nga një port venezuelian pak para se të sekuestrohej. Prokurorja e Përgjithshme e SHBA-së Pam Bondi publikoi pamjet e bastisjes në platformën e mediave sociale X (më parë Twitter), duke treguar personel të armatosur që zbriste në kuvertën e anijes nga një helikopter. Ajo tha se Shtetet e Bashkuara ekzekutuan një urdhër sekuestrimi për anijen dhe se cisterna ishte "përdorur për të transportuar naftë të sanksionuar nga Venezuela dhe Irani". Të nesërmen, Sekretarja e Shtypit e Shtëpisë së Bardhë Karoline Leavitt u tha gazetarëve se anija po kalonte një proces konfiskimi dhe do të dërgohej në një port amerikan. Në përgjigje, qeveria venezueliane lëshoi një deklaratë duke dënuar sekuestrimin, duke akuzuar Shtetet e Bashkuara për "vjedhje flagrante" dhe duke e quajtur operacionin "një akt piraterie ndërkombëtare". Zyrtarët shtuan se planifikonin ta çonin çështjen para organeve ndërkombëtare.
Një ditë pas sekuestrimit të anijes Skipper , Shtetet e Bashkuara vendosën sanksione ndaj gjashtë anijeve të tjera që dyshohet se transportonin naftë venezueliane. Kur u pyet nëse administrata kishte ndërmend të vazhdonte sekuestrimin e anijeve të tilla, Leavitt nuk dha një përgjigje të drejtpërdrejtë, por tha: "Ne nuk do të rrimë duarkryq dhe të shohim anijet e sanksionuara të lundrojnë në det me naftë të tregut të zi, të ardhurat e së cilës do të nxisin narko-terrorizmin e regjimeve mashtruese dhe të paligjshme në të gjithë botën".
Kush është Nicolás Maduro?
Nicolás Maduro u bë i famshëm nën udhëheqjen e Presidentit të krahut të majtë Hugo Chávez dhe Partisë së tij Socialiste të Bashkuar të Venezuelës (PSUV). Maduro, një ish-shofer autobusi dhe udhëheqës sindikate, pasoi Chavezin dhe ka qenë president që nga viti 2013.
Gjatë 26 viteve që Chavez dhe Maduro kanë qenë në pushtet, partia e tyre ka fituar kontrollin e institucioneve kyçe, përfshirë Asamblenë Kombëtare, pjesën më të madhe të gjyqësorit dhe këshillin zgjedhor. Në vitin 2024, Maduro u shpall fitues i zgjedhjeve presidenciale, edhe pse numërimi i votave të mbledhura nga opozita sugjeronte se kandidati i saj, Edmundo González, kishte fituar me një diferencë të madhe.
González kishte zëvendësuar udhëheqësen kryesore të opozitës, María Corina Machado, në fletën e votimit pasi asaj iu ndalua të kandidonte për një post të caktuar. Ajo u vlerësua me Çmimin Nobel për Paqen në tetor për "luftën e saj për të arritur një tranzicion të drejtë dhe paqësor nga diktatura në demokraci".
Machado sfidoi një ndalim udhëtimi dhe shkoi në Oslo në dhjetor për të marrë çmimin pas muajsh të tërë në fshehje. Ajo tha se planifikonte të kthehej në Venezuelë, një veprim që do ta vinte në rrezik arrestimi nga autoritetet venezueliane, të cilat e kanë shpallur atë një "të arratisur"./ZËRI
