IZRAEL- Izraelitët u përgatitën të vajtojnë të vdekurit të martën, ndërsa kombi shënon dy vjet që nga sulmi i Hamasit më 7 tetor 2023 që e zhyti rajonin në një luftë shkatërruese, ndërsa Izraeli dhe Hamasi zhvillojnë bisedime indirekte në Egjipt.
Ceremonia kryesore përkujtimore po organizohet nga familjet e të ndjerit, jo nga qeveria, duke reflektuar përçarjet e thella mbi udhëheqjen e kryeministrit Benjamin Netanyahu, të cilin shumë e fajësojnë për dështimin për të siguruar një armëpushim që do të lironte pengjet e mbetura të mbajtura nga grupi militant.
Në Rripin e Gazës, ku ofensiva hakmarrëse e Izraelit ka vrarë dhjetëra mijëra njerëz dhe ka shkatërruar qytete e fshatra të tëra, ata që munden po ikin nga një tjetër pushtim izraelit i Qytetit të Gazës, ndërsa të tjerët po strehohen në vende të caktuara. Shumë prej tyre nuk janë në gjendje të bëjnë udhëtimin e vështirë dhe të kushtueshëm drejt jugut.
Sulmi më i keq në historinë e Izraelit
Kanë kaluar dy vjet që kur mijëra militantë të udhëhequr nga Hamasi vërshuan në Izraelin jugor pas një breshërie të papritur raketash. Ata sulmuan bazat ushtarake, komunitetet bujqësore dhe një festival muzikor në natyrë , duke vrarë rreth 1,200 njerëz, kryesisht civilë, përfshirë gra, fëmijë dhe të moshuar.
Ata rrëmbyen 251 të tjerë, shumica e të cilëve janë liruar që atëherë në armëpushime ose marrëveshje të tjera. Dyzet e tetë mbeten brenda Gazës, rreth 20 prej tyre besohen nga Izraeli se janë gjallë. Hamasi ka thënë se do t'i lirojë ata vetëm në këmbim të një armëpushimi të qëndrueshëm dhe një tërheqjeje izraelite. Netanyahu është zotuar të vazhdojë luftën derisa të kthehen të gjithë robërit dhe Hamasi të çarmatoset.
Sulmi vuri në lëvizje një sërë ngjarjesh që e çuan Izraelin në luftë me Iranin dhe aleatët e tij në të gjithë rajonin, përfshirë Hezbollahun e Libanit, i cili pësoi humbje të mëdha . Shtetet e Bashkuara iu bashkuan Izraelit në sulmin ndaj programit ushtarak dhe bërthamor të Iranit në një luftë 12-ditore në qershor.
Izraeli ka vrarë disa militantë të lartë, si dhe gjeneralë iranianë dhe shkencëtarë bërthamorë, dhe ka varfëruar shumë aftësitë ushtarake të armiqve të tij, ndërsa ka marrë kontrollin mbi pjesën më të madhe të Gazës, si dhe pjesë të Libanit dhe Sirisë.
Por dështimi për të kthyer pengjet e ka lënë vendin thellësisht të ndarë, me protesta masive javore kundër Netanyahut. Izraeli është më i izoluar ndërkombëtarisht sesa ka qenë në dekada.
Një memorial në vendin e masakrës
Gati 400 izraelitë u vranë dhe dhjetëra të tjerë u rrëmbyen nga festivali i muzikës Nova në komunitetin kufitar të Reimit. Gjatë dy viteve të fundit, ai është shndërruar në një vend përkujtimor, me portrete të të rrëmbyerve dhe të rënëve të ngjitura në flamujt izraelitë. Familjet e të pikëlluarve planifikojnë të ngrenë një sukkah - një strehë festive të përkohshme - atje për nder të festës hebraike të Sukkotit, e cila përkon me përvjetorin.
Nuk pati ceremoni zyrtare në vendin e Nova-s për shkak të festës hebraike.
Ceremonia kryesore përkujtimore do të mbahet në Tel Aviv dhe do të përfshijë shfaqje muzikore dhe fjalime. Ajo po organizohet nga Yonatan Shamriz, vëllai i të cilit, Alon, ishte midis tre pengjeve të vrarë gabimisht nga forcat izraelite pasi shpëtuan nga robëria në fillim të luftës.
Izraeli dhe Hamasi diskutojnë planin e paqes të Trumpit
Izraeli dhe Hamasi zhvilluan bisedime indirekte të hënën në qytetin turistik egjiptian Sharm el-Sheikh për të diskutuar një plan të ri paqeje të paraqitur nga Presidenti i SHBA-së Donald Trump. Bisedimet do të vazhdonin të martën.
Lufta ka vrarë tashmë mbi 67,000 palestinezë, sipas Ministrisë së Shëndetësisë së Gazës, pjesë e qeverisë së drejtuar nga Hamasi, e cila nuk thotë se sa prej tyre ishin civilë apo luftëtarë. Ajo thotë se gratë dhe fëmijët përbëjnë rreth gjysmën e të vdekurve, dhe shumë ekspertë të pavarur thonë se shifrat e saj janë vlerësimi më i besueshëm i viktimave të kohës së luftës.
Ofensiva izraelite ka zhvendosur rreth 90% të popullsisë së Gazës prej rreth 2 milionë banorësh, shpesh herë, dhe kufizimet në ndihmën humanitare kanë kontribuar në një krizë të rëndë urie, me ekspertët që thonë se Qyteti i Gazës po përjeton uri.
Ekspertët dhe grupet kryesore të të drejtave të njeriut e kanë akuzuar Izraelin për gjenocid , dhe Gjykata Ndërkombëtare Penale po kërkon arrestimin e Netanyahut dhe ish-ministrit të tij të mbrojtjes për përdorimin e urisë si metodë lufte.
Izraeli i mohon me forcë akuzat, duke thënë se po zhvillon një luftë të ligjshme vetëmbrojtëse dhe po merr masa të jashtëzakonshme për të shmangur dëmtimin e civilëve. Ai fajëson Hamasin për vdekjet dhe shkatërrimin në Gaza sepse militantët janë të ngulitur thellë në zonat e populluara.
Hamasi e përshkroi sulmin e 7 tetorit si një përgjigje ndaj dekadave të konfiskimit të tokës izraelite, ndërtimit të vendbanimeve dhe pushtimit ushtarak. Por sulmi ka shkaktuar një bilanc katastrofik mbi palestinezët, ëndrra e të cilëve për një shtet të pavarur duket më e largët se kurrë./ZËRI
