SHBA-Ndërprerja e furnizimit me naftë dhe gaz përmes Ngushticës së Hormuzit për shkak të luftës SHBA-Izrael me Iranin ka rritur ndjeshëm çmimet globale të energjisë. Por nuk është vetëm karburanti që është prekur nga konflikti. Një mori kimikatesh, gazrash dhe produktesh të tjera me rëndësi jetike zakonisht hyjnë në zinxhirët ndërkombëtarë të furnizimit nëpërmjet Ngushticës së Hormuzit.
Sipas BBC Verify ka zbuluar se çmimi i një sërë mallrash - duke filluar nga ushqimi, te telefonat inteligjentë e deri te ilaçet - mund të ndikohet, pasi numri i anijeve që kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit ka rënë nga mbi 100 në ditë para luftës në vetëm një grusht.
Ja çfarë mund të ndikohet:
Sipas Kombeve të Bashkuara, rreth një e treta e plehrave kimike në botë - siç janë ureja, potasiumi, amoniaku dhe fosfatet - normalisht kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit. Të dhënat nga Organizata Botërore e Tregtisë tregojnë se, që nga fillimi i konfliktit, dërgesat e produkteve të lidhura me plehrat përmes rrugës ujore kanë rënë ndjeshëm.
Puna e Institutit sugjeron se një mbyllje e plotë e Ngushticës së Hormuzit mund të rrisë çmimet globale të grurit me 4.2% dhe çmimet e frutave dhe perimeve me 5.2%. Vendet më të prekura për sa i përket rritjes së përgjithshme të çmimeve të ushqimeve do të ishin Zambia (31%), Sri Lanka (15%), Tajvani (12%) dhe Pakistani (11%).
Ndikimi nuk ndalet te ushqimi.
Rreth një e treta e heliumit në botë një element thelbësor për prodhimin e mikroçipave dhe për pajisjet mjekësore si skanerët MRI transportohet përmes kësaj ngushtice. Ndërprerjet në furnizim mund të çojnë në rritje çmimesh për pajisje elektronike, por edhe për shërbime shëndetësore.
Ilaçet dhe industria farmaceutike në rrezik
Derivatet petrokimike që përdoren për prodhimin e ilaçeve si antibiotikët dhe vaksinat gjithashtu varen nga eksportet që kalojnë nëpër Gjirin Persik. Vendet e Gjirit prodhojnë një pjesë të rëndësishme të këtyre materialeve, ndërsa zinxhirët e furnizimit janë tashmë të goditur nga konflikti, çka mund të sjellë rritje çmimesh për medikamentet.
Efekti zinxhir: bateri dhe industri
Një tjetër material i rëndësishëm është squfuri, i cili përdoret si në bujqësi, ashtu edhe në përpunimin e metaleve dhe prodhimin e baterive. Rreth gjysma e tregtisë detare globale të squfurit kalon përmes Hormuzit, dhe çdo ndërprerje e gjatë mund të ndikojë në çmimet e produkteve që varen nga bateritë, nga pajisjet shtëpiake deri te makinat elektrike.
Një krizë që shkon përtej energjisë
Analiza thekson se ndikimi i konfliktit nuk është vetëm energjetik, por prek zinxhirët globalë të furnizimit në shumë sektorë jetikë.
