SHBA- Mira Murati, 36 vjeç, nuk është thjesht një emër tjetër në Silicon Valley. Ajo është gruaja që e pa ofertën prej 1 miliard dollarësh nga Meta drejtpërdrejt në sy - dhe e refuzoi. Çdo anëtar i ekipit të saj në "Thinking Machines" Lab bëri të njëjtën gjë. Në një raport ekskluziv nga Wired, Murati konfirmoi: Deri më tani në Thinking Machines Lab, asnjë person i vetëm nuk e ka pranuar ofertën.
Meta i ishte afruar startup-it të saj të sapothemeluar të IA-së me paketa kompensimi që varionin nga 200,000 dollarë deri në 1 miliard dollarë. Qëllimi: të tërhiqte talente në Superintelligence Lab-in e saj të sapohapur. Por ekipi i saj nuk u lëkund.
Arsyeja ishte e thjeshtë, ata besojnë në vlerën afatgjatë të kapitalit të tyre dhe në vizionin e Muratit më shumë se në çdo fitim të papritur afatshkurtër. Meta është kundërpërgjigjur. Siç citohet nga Wired, drejtori i komunikimit i Metës, Andy Stone, tha: Ne i bëmë oferta vetëm një grushti njerëzish në TML dhe ndërsa pati një ofertë të konsiderueshme, detajet janë të pasakta. Në fund të fundit, e gjithë kjo ngre pyetjen se kush po e dredh këtë rrëfim dhe pse.
Megjithatë, rrëfimi i Muratit qëndron. Ajo thotë se Meta u përpoq të blinte Thinking Machines, ashtu siç kishte tentuar me ScaleAI më parë. Përpjekja dështoi.
Nga Vlora në Silicon Valley
E lindur në vitin 1988 në Vlorë, Shqipëri, jeta e hershme e Muratit u formësua nga një peizazh politik i ndryshëm nga ai ku po jeton tani. Në moshën 16 vjeç, ajo fitoi një bursë për në Pearson College UWC në British Columbia, Kanada, një shkollë e njohur për promovimin e qytetarisë globale dhe të menduarit kritik. Kjo përvojë hodhi themelet për të ardhmen e saj. Pasi mbaroi programin e Diplomës Ndërkombëtare, ajo ndoqi një rrugë të dyfishtë akademike: një diplomë Bachelor në Arte në Kolegjin Colby në vitin 2011 dhe një diplomë Bachelor në Inxhinieri në Dartmouth në vitin 2012.
Kjo përzierje e arteve liberale dhe inxhinierisë rezultoi thelbësore në formësimin e mënyrës se si ajo mendon për teknologjinë, njerëzit dhe botën.
Karriera e hershme dhe përparimi në OpenAI
Murati e filloi karrierën e saj në Zodiac Aerospace, më pas u transferua në Tesla ku punoi në Model X si menaxhere. Prej andej, ajo iu bashkua Leap Motion (tani Ultraleap), ku eksploroi informatikën e bazuar në gjeste. Por kapitulli i saj përcaktues filloi në vitin 2018 kur ajo iu bashkua OpenAI si Zëvendëspresidente e IA-së së Aplikuar dhe Partneriteteve. Deri në vitin 2022, ajo u promovua si drejtoreshë e Teknologjisë. Nën udhëheqjen e saj, OpenAI lançoi mjete inovative si ChatGPT, DALL·E, Codex dhe Sora.
Në nëntor 2023, gjatë një krize lidershipi në OpenAI, Murati u emërua shkurtimisht si Drejtore Ekzekutive e Përkohshme pasi Sam Altman u shkarkua. Ajo ishte një nga drejtueset e larta që vunë në pikëpyetje menaxhimin e tij. Altman u kthye brenda disa ditësh, Murati u largua nga kompania në shtator 2024 për të filluar sipërmarrjen e saj.
Çfarë është Thinking Machines Lab?
E themeluar në shkurt 2025, Thinking Machines Lab është një startup për përfitim publik të IA-së që synon të ndërtojë sisteme IA-je. Ajo mblodhi 2 miliardë dollarë në financim fillestar deri në korrik - kapitali më i madh fillestar në historinë e teknologjisë - me një vlerësim prej 12 miliardë dollarësh. Startup-i mbështetet nga emra si Nvidia, AMD, Accel, Cisco, ServiceNow dhe qeveria shqiptare. Kompania ka punësuar talente nga OpenAI, Meta dhe firma franceze e IA-së Mistral.
Edhe pse nuk ka publikuar ende një produkt, ekspertë të industrisë po e ndjekin nga afër zhvillimet më të fundit nga kompania.
Një burim i tha Wired se kompania po zhvillon sisteme IA-je që mund të ndihmojnë në trajtimin e problemeve të mëdha globale si sëmundjet, ndryshimet klimatike dhe pabarazia. Dhe ndryshe nga shumë 'lojtarë' të tjerë, qasja e Muratit përfshin sjelljen e ekspertëve nga jashtë botës së IA-së - shkencëtarë, politikëbërës dhe studiues.
Pse ekipi i Mira Muratit qëndroi besnik?
Ajo që e bën këtë histori edhe më të pazakontë është se, në botën me rreziqe të larta të IA-së, talenti shpesh vjen pas parave. Por jo në rastin e Muratit. Ekipi vlerëson pavarësinë dhe e sheh misionin e Thinking Machines Lab si më të madh se çdo pagesë tjetër. Ata duan ta ndërtojnë IA-në nga themelet, në një mënyrë që pasqyron vlerat e tyre - jo planin e dikujt tjetër. Ndikimi i Muratit nuk ka kaluar pa u vënë re. Ajo u emërua në 100 Njerëzit më me Ndikim në IA të Time në vitin 2024 dhe në Gratë më të Fuqishme në Biznes të Fortune në vitin 2023.
Startupi i saj nuk ka produkt, por një vizion të qartë, një ekip elitar dhe besimin e investitorëve të fuqishëm.
Nuk bëhet fjalë vetëm për refuzimin e parave. Bëhet fjalë për atë se kush do ta formësojë të ardhmen e IA-së. Murati e ka bërë të qartë se nuk po ndërton vetëm mjete. Ajo po ndërton një kornizë se si duhet të funksionojë IA - gjithëpërfshirëse, transparente dhe e përgjegjshme. Në historinë e saj, ka një mesazh për teknologët e rinj, veçanërisht gratë: se nuk keni nevojë të ndiqni rrugën e zakonshme për të udhëhequr revolucionin.
Kështu që, kur Zuckerberg 'trokiti në derë' me një valixhe me para, ajo kishte një përgjigje gati. Jo. Sepse disa vizione nuk janë në shitje./ZËRI
