BRUKSEL- Zbatimi i plotë i Sistemit të ri të Hyrjes/Daljes (EES) të BE-së është vonuar për shkak të shqetësimeve në rritje për kaosin e udhëtimeve verore, konfirmoi të premten Komisioni Evropian, dhe për këtë arsye është shtyrë afati për zbatimin e plotë deri në shtator 2026.
Kontrollet e reja kufitare filluan në tetor 2025 dhe po zbatohen gradualisht në aeroportet dhe portet e bllokut. Zgjerimi i teknologjisë biometrike ka përjetuar tashmë probleme fillestare, duke shkaktuar vonesa të konsiderueshme për pasagjerët e linjave ajrore, trageteve dhe Eurotunelit.
Sistemi duhej të bëhej plotësisht funksional përtej kufijve të BE-së në prill 2026, por kjo tani është shtyrë për në shtator 2026.
Në aeroportet ku sistemi EES është funksional, udhëtarët e përjashtuar nga viza nga Mbretëria e Bashkuar, SHBA-ja dhe vendet e tjera jo-anëtare të BE-së duhet të regjistrojnë të dhënat e tyre biometrike në kioska të dedikuara.
Fillimisht, pragu për vendet e BE-së për të regjistruar mbërritjet nga vendet e treta ishte vendosur vetëm në 10 përqind. Nga 9 janari, ky prag u rrit në 35 përqind, me sistemin që u lançua në dhjetëra aeroporte dhe porte të tjera.
Kontrollet e reja kufitare po shkaktojnë dhimbje koke për pasagjerët, të cilët kanë raportuar radhë të gjata ndërsa njerëzit kalojnë nëpër procedurat e përpunimit për herë të parë. Në disa raste, vonesat kanë rezultuar në humbjen e fluturimeve të pasagjerëve.
Një raport i publikuar në fund të vitit të kaluar nga Këshilli Ndërkombëtar i Aeroporteve (ACI) Evropë zbuloi se zbatimi progresiv i sistemit biometrik ka rezultuar në rritjen e kohës së përpunimit të kontrollit kufitar në aeroporte deri në 70 përqind, me kohë pritjeje deri në tre orë në periudhat e trafikut të pikut.
Në dhjetor, Aeroporti i Lisbonës u detyrua të pezullonte Sistemin EES për tre muaj pasi “mangësitë serioze” në kontrollin kufitar rezultuan në kohë të tepërt pritjeje, të cilat thuhet se arritën në shtatë orë.
"Zbatimi i një sistemi kaq të gjerë është një detyrë komplekse", tha zëdhënësi i Komisionit Evropian, Markus Lammert, në një konferencë për shtyp më 30 janar. "Duke zgjeruar fleksibilitetin për periudhën e verës, ne u japim Shteteve Anëtare mjetet e nevojshme për të menaxhuar problemet e mundshme dhe, më e rëndësishmja, për të shmangur kaosin e udhëtimeve verore."
Vendimi do të thotë që shtetet anëtare kanë fleksibilitet më të madh për të menaxhuar kalimin në mbledhjen e të dhënave biometrike bazuar në mënyrën se si po përballen qendrat e tyre të transportit.
Për udhëtarët, kjo do të thotë që pasaporta juaj mund të vuloset manualisht në kufij gjatë disa muajve të ardhshëm. Sistemi i ri do të zëvendësojë vulosjen manuale të pasaportave dhe do të lejojë autoritetet kufitare të kontrollojnë automatikisht kohëzgjatjen e qëndrimit të lejuar për turistët dhe udhëtarët e biznesit. Sistemi do të nisë së zbatuari gradualisht për gjashtë muaj dhe pritet të hyjë në funksionim të plotë në janar të vitit 2026./ZËRI
