BERLIN- Ndërsa motori tradicional franko-gjerman i Evropës prishet, kancelari gjerman Friedrich Merz po kërkon gjithnjë e më shumë të bashkohet me kryeministren italiane të së djathtës ekstreme Giorgia Meloni si bashkë-piloten e tij në drejtimin e BE-së, analizon Politico.
Të dy do të takohen në një samit në Villa Doria Pamphilj në Romë të premten për të konsoliduar aleancën e tyre në zhvillim e sipër. Të dy janë atlantikë të krahut të djathtë që duan të ulin tensionet me Presidentin e SHBA-së, Donald Trump. Dhe të dy kanë frustrimet e tyre me Presidentin francez, Emmanuel Macron.
Në vitet e kaluara, Gjermania tradicionalisht do t'i ishte drejtuar Francës në momente vendimtare për të hartuar plane për BE-në, kështu që është domethënëse që Merz tani po bashkëpunon me Melonin në përpjekjen e tij për të çuar përpara prioritetet kryesore evropiane në tregti dhe industri.
Pjesërisht, tërheqja e Merz drejt Melonit nxitet nga bezdia me Francën. Berlini është i irrituar që Parisi kërkoi të minonte marrëveshjen historike tregtare të Mercosur me Amerikën e Jugut, të cilën gjermanët e kanë dashur prej kohësh me qëllim nxitjen e eksporteve industriale. Gjermania po shqyrton gjithashtu tërheqjen nga një program i përbashkët prej 100 miliardë eurosh për avionë luftarakë për shkak të mosmarrëveshjeve me francezët.
Në këtë sfond, përafrimi me Romën ka një logjikë bindëse.
Gjatë samitit të së premtes, Merz dhe Meloni pritet të nënshkruajnë një marrëveshje bashkëpunimi në fushën e mbrojtjes. Nuk është e qartë se çfarë përfshin kjo, por Rheinmetall i Gjermanisë dhe Leonardo i Italisë tashmë kanë një sipërmarrje të përbashkët për të ndërtuar tanke dhe automjete të tjera ushtarake. Në total, në takime do të marrin pjesë 21 ministra të lartë nga të dy vendet, të cilët pritet të nënshkruajnë rreth 10 marrëveshje, sipas qeverisë italiane.
Ndoshta në mënyrën më ambicioze, Italia dhe Gjermania po bashkohen për të hartuar një plan të ri për të ringjallur industrinë e BE-së dhe për të zgjeruar eksportet në një dokument të përbashkët pozicioni për samitin e Këshillit Evropian më 12 shkurt. Berlini dhe Roma e paraqesin veten si "dy vendet kryesore industriale evropiane" dhe kanë dënuar vonesat në zbatimin e marrëveshjes së Mercosur.
Për Giangiacomo Calovini-n, një ligjvënës nga partia Vëllezërit e Italisë e Melonit, i cili kryeson grupin e miqësisë italo-gjermane të parlamentit, aleanca Merz-Meloni ka kuptim duke pasur parasysh largimin e afërt të Macron nga skena evropiane pas zgjedhjeve franceze të vitit të ardhshëm.
“Dy vendet tona kanë qeveri të qëndrueshme, veçanërisht nëse krahasohen me atë të Francës”, tha ai. “Është e qartë se Meloni dhe Merz ndoshta kanë ende një rrugë të gjatë përpara, gjatë së cilës ata mund të punojnë së bashku.”
Ruajtja e marrëdhënies me Trump është thelbësore për të dy udhëheqësit, dhe si Merz ashtu edhe Meloni janë përpjekur të shmangin shpërthimet transatlantike. Ata janë mbështetur në shuarjen e zjarrit nga ministrat e tyre të jashtëm, Johann Ëadephul dhe Antonio Tajani.
“Giorgia Meloni dhe Friedrich Merz kanë përfaqësuar krahun evropian më të hapur për dialog me Presidentin Trump”, tha Pietro Benassi, ish-ambasador italian në Berlin dhe BE.
Në kontrast me qasjen e butë në Romë dhe Berlin, Calovini akuzoi Macronin për sjellje të padobishme dhe “kontradiktore” ndaj Trump. “Ai vepron si dikush që dëshiron të sfidojë Shtetet e Bashkuara të Amerikës, por më pas dërgon mesazhe me tekst – që Trump i ka publikuar në mënyrë të pahijshme – në të cilat i lutet Trumpit të hajë darkë”, u ankua ai.
Kimia e mirë
Zyrtarët në Berlin tani shprehin kënaqësi private për bashkëpunimin në rritje me Melonin, duke e përshkruar marrëdhënien me Romën si të besueshme.
“Italia është e besueshme”, tha një zyrtar i lartë i qeverisë gjermane, i cili kërkoi anonimitet për të folur sinqerisht. Nuk është një mbiemër që autoritetet në Berlin e kanë përdorur shpesh për të përshkruar homologët e tyre francezë kohët e fundit.
“Franca është më verbale, por Italia është shumë më pragmatike”, tha Axel Schäfer, një ligjvënës i lartë në Partinë Socialdemokrate të Gjermanisë, i përqendruar prej kohësh në marrëdhëniet gjermano-italiane.
Një zyrtar italian vlerësoi gjithashtu “kiminë e mirë” midis Merz dhe Melonit personalisht. Kjo përbën një kontrast të theksuar me marrëdhëniet e tensionuara famëkeqe midis Melonit dhe Macronit, të cilët janë përplasur shpesh .
Në përpjekjen e tyre për t'u afruar, Merz dhe Meloni herë pas here kanë përdorur hiperbola.
Gjatë vizitës së tij të parë në Romë si kancelar vitin e kaluar, Merz tha se kishte “praktikisht një marrëveshje të plotë midis dy vendeve tona për të gjitha çështjet e politikës evropiane”.
Meloni ia ktheu të njëjtën ndjenjë.
“Është thjesht e pamundur të vësh në dyshim marrëdhëniet midis Italisë dhe Gjermanisë”, tha ajo në atë kohë.
Martesë për komoditet
Kjo është e tepruar. Në fakt, të dy udhëheqësit kanë dallime të konsiderueshme. Meloni refuzoi të mbështeste një plan që në fund të fundit dështoi, të shtyrë nga Merz, për të përdorur asetet e ngrira ruse për të financuar ndihmën ushtarake për Ukrainën. Meloni gjithashtu hoqi dorë për një kohë të shkurtër nga mbështetja për marrëveshjen tregtare të Mercosur me qëllim që të fitonte lëshime për fermerët italianë, përpara se ta mbështeste atë në fund.
Në mënyrë kritike, Roma dhe Berlini ka të ngjarë të rezultojnë aleatë shumë të vështirë kur bëhet fjalë për financat publike. Italia ka kohë që ka këmbëngulur për një politikë fiskale evropiane më të lirshme - dhe ka qenë një aleat i natyrshëm i Francës në këtë pikë - ndërsa Gjermania ka shërbyer si disiplinuesi i hekurt i kontinentit për shpenzimet.
Por edhe këtu ka pasur njëfarë konvergjence, me Melonin që shkurton shpenzimet e Italisë dhe Merzin që kryeson një zgjerim historik të shpenzimeve të nxitura nga borxhi në infrastrukturë dhe mbrojtje.
Në thelb, pjesa më e madhe e aleancës në rritje midis Merz dhe Melonit është produkt i ndryshimeve të ndërmarra për mbijetesën e tyre politike të brendshme.
Meloni e ka tërhequr partinë e saj nacionaliste Vëllezërit e Italisë në qendër, veçanërisht në çështjet e politikës së jashtme. Në të njëjtën kohë, rritja e partisë së ekstremit të djathtë Alternativa për Gjermaninë (AfD) në Gjermani e ka detyruar Merzin ta zhvendosë partinë e tij konservatore ndjeshëm djathtas në lidhje me migracionin.
Ky bashkim ideologjik ka lejuar një ngrohje të marrëdhënieve. Ndërsa Merz ka kërkuar partnerë në nivel evropian për të ulur në mënyrë drastike fluksin e azilkërkuesve që vijnë në Evropë, për të reduktuar rregulloret dhe për të nxitur më shumë tregti - dhe për të siguruar një kundërbalancë ndaj Macron - Meloni është bërë një figurë gjithnjë e më e rëndësishme për kancelarin.
Megjithatë, Stefano Stefanini, një ish-diplomat i lartë italian dhe përfaqësues i NATO-s, tha se gjithmonë do të ketë kufizime në marrëdhënie.
“Është shumë taktike”, tha ai. “Nuk ka strategji të koordinuar. Ka një numër çështjesh për të cilat Meloni dhe Merz e gjejnë veten në të njëjtën anë”.
Stefanini vuri në dukje gjithashtu se angazhimet për shpenzime - veçanërisht për projektet ushtarake - do të ishin një fushë ku Roma do ta gjente përsëri veten në një aleancë më të natyrshme me Francën.
“Për shpenzimet e mbrojtjes, Italia dhe Franca janë më afër, sepse Gjermania ka kapacitetin fiskal për të shpenzuar vetë, ndërsa Italia dhe Franca duhet të marrin sa më shumë mbështetje financiare nga BE-ja”, tha ai.
Pavarësisht këtyre dallimeve, Meloni e ka shfrytëzuar mundësinë për t'iu afruar Merz-it.
“Meloni e ka kuptuar se, meqenëse ka njëfarë tensioni në marrëdhëniet Francë-Gjermani, ajo mund të infiltrohet dhe t’i afrohet Gjermanisë”, tha Marc Lazar, një ekspert i marrëdhënieve franko-italiane që jep mësim në Universitetin Luiss në Romë dhe në Sciences Po në Paris./ Marrë nga Politico-përshtati ZËRI
