Konflikti në Iran ka nxjerrë në pah dobësitë në furnizimet globale me energji dhe jo vetëm.
Nafta
Rreth një e pesta e furnizimit global me naftë të papërpunuar dhe gaz natyror në botë është pezulluar për shkak të sulmeve ndaj infrastrukturës dhe ndërprerjeve në Ngushticën e Hormuzit, një kalim jetësor për naftën dhe gazin natyror të lëngshëm (LNG). Çmimet globale të naftës janë rritur me më shumë se 25%, duke rritur çmimet e karburantit për konsumatorët dhe bizneset në të gjithë botën. Ekzistojnë gjithashtu shqetësime se përçarja mund të ndikojë në sigurinë ushqimore, pasi vëllime të konsiderueshme të plehrave të botës transportohen përmes Ngushticës.
Çmimi i naftës së papërpunuar Brent po mbahet 112 dollarë për fuçi, 52% më shumë se vitin e kaluar, ndërsa ajo bruto me rreth 100 dollarë për fuçi. Gazi në Mbretërinë e Bashkuar, i cili tregtohej me 80 paund për fuçi para krizës, tani është rreth 151 paund për fuçi. SHBA-të kanë ndërmarrë tashmë përpjekje të tjera për të rritur furnizimin, duke përfshirë lirimin e miliona fuçive rezerva nafte dhe pezullimin e disa sanksioneve ndaj naftës ruse javën e kaluar.
Megjithatë, nafta referuese e papërpunuar Brent e Evropës, e cila pasqyron çmimet për naftën e nxjerrë nga Deti i Veriut, u tregtua me 4.3% në 111.99 dollarë, pasi zbriti nga nivelet maksimale mbi 119 dollarë. Hendeku midis çmimit të naftës bruto në SHBA dhe Brent është më i madhi që ka qenë që nga Covid.
Por teksa çmimi i karburanteve rritet, ai i arit bie
Çmimi i arit ka humbur rreth 10% vetëm gjatë kësaj jave, duke u drejtuar drejt performancës më të dobët në 43 vitet e fundit dhe duke arritur një rënie totale prej rreth 13% që nga fillimi i konfliktit. Kjo rënie shënon një nga rëniet më të mëdha afatshkurtra në vitin 2026, pas një rritjeje të fortë në fillim të vitit. Rezerva Federale e SHBA-së i ka mbajtur normat të qëndrueshme dhe ka sinjalizuar se rreziqet e inflacionit mbeten. Rritja e çmimeve të energjisë si pasojë e tensioneve në Lindjen e Mesme po detyron bankat qendrore të rishikojnë politikat e normave të interesit, një faktor që ndikon drejtpërdrejt në vlerën e arit. Çmimi i bakrit ra me 3.7% në 5.39 dollarë, nga 6 dollarë pak para se të shpërthente lufta.
Dollari forcohet
Dollari amerikan është forcuar gjithashtu mes konfliktit, duke krijuar një tjetër pengesë. Indeksi i dollarit amerikan (DXY) aktualisht është rreth 99.31, duke u rritur me gati 2% gjatë muajit të kaluar, ndërsa kërkesa për dollarin është rritur. Çmimi i arit është në dollarë amerikanë, kështu që një dollar më i fortë e bën atë më të shtrenjtë për blerësit ndërkombëtarë, gjë që zvogëlon kërkesën dhe ndikon në çmime.
