TIRANË- Brenda pak më shumë se dy vitesh, qielli do të errësohet dhe miliona njerëz do të përfshihen nga një muzg 6-minutësh. Ky nuk është një skenar fantastiko-shkencor, por eklipsi më i madh total diellor i shekullit të 21-të. Ky fenomen do të ndodhë më 2 gusht 2027. Për këtë fenomen, astronautët - profesionistë dhe amatorë - po përgatiten me ankthh, duke e ditur se nuk do të përsëritet në kushte kaq ideale deri në vitin 2114.
Eklipsi i 2 gushtit 2027 nuk është thjesht një eklips total. Falë një shtrirjeje të rrallë gjeometrike, kohëzgjatja e eklipsit total diellor do të shkojë deri në 6 minuta e 23 sekonda - më i gjati që nga viti 1991. Hija e Hënës do të udhëtojë mbi 15,000 kilometra, duke filluar nga Oqeani Atlantik, duke kaluar Mesdheun, Lindjen e Mesme dhe Afrikën Lindore, përpara se të zhduket në thellësitë e Oqeanit Indian.
Ku do të jetë i dukshëm fenomeni?
E ashtuquajtura "vijë qendrore" do të ofrojë kushte mbresëlënëse vëzhgimi në shumë zona të globit:
Spanja (Cadiz, Malaga) dhe Maroku (Tangier, Tetouan) do të shohin më shumë se 4 minuta eklips total.
Libi dhe Bengaz, me një kohëzgjatje deri në 5 minuta.
Egjipti, atje ku fenomeni arrin kulmin: në shkretëtirë eklipsi arrin kohëzgjatjen e tij maksimale: 6 minuta e 23 sekonda.
Nga aty, hija do të vazhdojë drejt Detit të Kuq, Arabisë Saudite (Xheda, Mekë), Jemenit, Somalisë dhe së fundmi mbi ujërat e Oqeanit Indian. Një eklips i pjesshëm do të jetë i dukshëm nga pothuajse e gjithë Evropa, Afrika Veriore dhe Lindore dhe pjesa më e madhe e Azisë Perëndimore.
Pse zgjat kaq shumë? Cili është shpjegimi shkencor?
Kohëzgjatja e të gjithë ciklit ndikohet nga tre faktorë përcaktues: Distanca e Hënës nga Toka, sepse sa më afër të jetë Hëna, aq më e gjatë është hija e saj; Distanca e Tokës nga Dielli (afel), sa më larg të jetë Toka nga Dielli, aq më i vogël është diametri i saj i dukshëm; Gjeometria orbitale, kur hija kalon ekuatorin, ajo lëviz më ngadalë mbi sipërfaqen e Tokës.
Në vitin 2027, të tre këto kushte kombinohen pothuajse në mënyrë ideale: Hëna është më afër se zakonisht, Dielli është më larg dhe hija udhëton mbi rajonet ekuatoriale, duke i ofruar spektaklit kohëzgjatje dhe stabilitet më të madh. Luxori, qyteti i faraonëve dhe tempujve, pritet të bëhet një epiqendër globale ditën kur parashikohet të ndodhë eklipsi. Agjencitë turistike kanë filluar tashmë rezervimet e hoteleve pranë tempujve të Ramsesit II dhe Hatshepsutit, pasi vendi konsiderohet ideal për astrofotografi.
Në të njëjtën kohë, qeveritë po organizojnë aktivitete kulturore dhe shkencore:
- Egjipti po planifikon një transmetim televiziv global nga Karnakut.
- Organizata Ndërkombëtare e Aviacionit Civil (ICAO) po shqyrton fluturimet çarter
- Arabia Saudite po planifikon një program të veçantë astroturizmi në Al-Ula, një zonë me interes të madh arkeologjik dhe kulturor
Në një epokë ku gjithçka shikohet në ekrane, eklipset totale diellore mbeten një nga fenomenet e pakta natyrore që mbledhin miliona sy në qiell, në të njëjtën kohë, me të njëjtën mrekulli. Nga profecitë e lashta deri te eksperimenti i Eddingtonit në vitin 1919 që konfirmoi teorinë e përgjithshme të relativitetit të Ajnshtajnit, eklipset kanë pasur gjithmonë një ndikim misterioz në historinë njerëzore.
Eklipsi i vitit 2027 premton të jetë më shumë sesa thjesht një fenomen. Do të jetë një përvojë që ndodh vetëm një herë në jetë, një takim kozmik, nën hijen e yllit tonë më të ndritshëm./ZËRI
