LUFTA fut botën në krizë për naftë- si po veprojnë shtetet
Konflikti SHBA-Izrael ndaj Iranit aktual ka krijuar pasiguri për furnizimin me naftë, gjë që ka çuar në rritjen e çmimeve të naftës në tregun global. Kjo rritje prek jo vetëm vendet e përfshira në konflikt, por edhe shumë shtete të tjera që varen nga importi i naftës. Në Shtetet e Bashkuara, çmimi mesatar i benzinës u rrit me rreth 20% nga 2.94 dollarë në 3.58 dollarë për galon. Të paktën 85 vende regjistruan një rritje të çmimeve të benzinës pas sulmeve të 28 shkurtit.
Irani ka dhënë një mesazh të qartë së fundmi: nëse ne nuk mund të shesim naftën, as ju nuk do të mundeni!
"Ne do të përcaktojmë fundin e luftës", tha zëdhënësi i Korpusit të Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) e Iranit, duke shtuar se Irani nuk do të lejojë që "një litër naftë" të largohet nga rajoni nëse sulmet nga Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli vazhdojnë. Por çfarë masash po ndërmarrin vendet?
Sa i përket vendeve të Europës, Shqipëria rezulton vendi me karburantin më të shtrenjtë kur çmimi i naftës krahasohet me të ardhurat e qytetarëve. Në vendin tonë Në pikat kryesore nafta po tregtohet me 198 lekë litri, duke u shtrenjtuar me 25 lekë që prej 4 marsit kur u rrit për herë të parë, rreth 5 ditë pasi nisi lufta në Lindjen e Mesme.
Për të menaxhuar situatën qeveria shqiptare ka vendosur të ngrejë një Task-Forcë për kontrollin e sektorit të hidrokarbureve me shumicë dhe pakicë në mënyrë që të mos lejohen rritjet abuzive të çmimit, si dhe do të monitorohen edhe marzhet e fitimit të kompanive për të garantuar që me çmimet nuk abuzohet. Ministrja e Ekonomisë, Delina Ibrahimaj, deklaroi se ende nuk ka nevojë për krijimin e një Bordi Transparence.
Greqia po ashtu ka njoftuar se ka ndërmarrë masa emergjente për të frenuar rritjen e çmimeve dhe fenomenet e fitimeve të pajustifikuara, në kushtet e tensioneve ndërkombëtare dhe krizës në Lindjen e Mesme. Masa kryesore është vendosja e një tavani mbi marzhin e fitimit për karburantet, ushqimet dhe mallrat bazë të konsumit. Në sektorin e karburanteve, marzhi i fitimit në tregtinë me shumicë nuk do të mund të kalojë 5 cent për litër, ndërsa për pikat e shitjes me pakicë kufiri vendoset 12 cent për litër. Masat do të jenë në fuqi për një periudhë tre mujore.
Edhe kryeministrja e Italisë, Giorgia Meloni foli sot për pasojat ekonomike të krizës, veçanërisht për rritjen e çmimeve të energjisë dhe karburanteve. Ajo paralajmëroi masa kundër spekulimeve dhe tha se qeveria është gati të ndërhyjë edhe me taksa më të larta ndaj kompanive që përfitojnë nga situata. Nëse rritja e çmimeve bëhet e qëndrueshme, mund të aktivizohet edhe mekanizmi i “akcizave të lëvizshme” për të ulur barrën për qytetarët.
Në Evropë, ministrat e financave të G7 mbajtën një takim urgjent për të diskutuar rritjen e çmimeve të energjisë, me Presidentin Francez Emmanuel Macron që madje ngriti mundësinë e lirimit të 20% deri në 30% të rezervave strategjike të naftës për të lehtësuar presionin mbi konsumatorët.
Në përgjigje të krizës, disa vende të Azisë Lindore kanë marrë masa emergjente për të stabilizuar tregjet e energjisë. Më 8 mars, Japonia u kërkoi objekteve të magazinimit të naftës të përgatiteshin për një lirim të mundshëm të rezervave strategjike. Të nesërmen, Koreja e Jugut vendosi një kufizim çmimesh për benzinën dhe naftën për herë të parë në 30 vjet.
Në Bangladesh, qeveria urdhëroi mbylljen e menjëhershme të të gjitha universiteteve publike dhe private për të kursyer energji. Në Pakistan, zyrat qeveritare tani do të funksionojnë katër ditë në javë, ndërsa shkollat janë mbyllur dhe është në fuqi një politikë pune prej 50% në distancë për të ulur konsumin e karburantit.
Gjermania do të lirojë një pjesë të rezervave të saj të naftës, ndërsa kostot globale të energjisë rriten ndjeshëm si pasojë e luftës në Lindjen e Mesme, tha të mërkurën Ministrja e Ekonomisë dhe Energjisë Katherina Reiche. Kjo duhet të ndihmojë në uljen e çmimit global të naftës, tha Reiche, duke vënë në dukje se anëtarët e tjerë të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA) po përballen gjithashtu me rritjen e çmimeve.
Spanja, ndryshe nga vendet e tjera të Europës është në një pozicion të mirë për t'i bërë ballë këtyre tronditjeve falë investimeve të tij në energjinë e rinovueshme. Si rezultat, çmimi i energjisë elektrike në Spanjë ndikohet shumë më pak nga kostoja gjithnjë e luhatshme e gazit, e cila u rrit me 55 për qind një ditë pas fillimit të luftës në Iran dhe ka vazhduar të rritet.
Pothuajse 2 milionë shtëpi dhe biznese në të gjithë Mbretërinë e Bashkuar që ende përdorin naftë për ngrohje po përballen tashmë me një rritje të madhe të kostove si rezultat i krizës në Lindjen e Mesme. Kancelarja Rachel Reeves deklaroi se ishte “e gatshme të mbështeste një lirim të koordinuar” të rezervave emergjente të naftës që mbahen nga Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë. Autoriteti i Konkurrencës dhe Tregjeve u ka thënë furnizuesve se duhet t'i trajtojnë klientët në mënyrë të drejtë
Ndërkohë presidenti i SHBA-së, Donald Trump, po shqyrton lehtësimin e sanksioneve të naftës ndaj Rusisë dhe lirimin e rezervave të naftës bruto si pjesë e një pakete opsionesh që synojnë frenimin e rritjes së çmimeve globale të naftës për shkak të konfliktit me Iranin, sipas burimeve të shumta. Trump deklaroi se lufta në Lindjen e Mesme mund të përfundojë së shpejti, duke lehtësuar shqetësimet për ndërprerje të zgjatura të furnizimeve me naftë.
Irani kërcënon mbylljen e Ngushticës së Hormuzit: Asnjë litër naftë nuk do kalojë!
TEHERAN- Irani ka kërcënuar se nuk do të lejojë që “asnjë litër naftë” të kalojë përmes Ngushticës së Hormuzit në dobi të SHBA-së dhe aleatëve të saj. Deklarata u bë nga një zëdhënës i ushtrisë iraniane, i cili u shpreh se çdo anije që i përket Shteteve të Bashkuara, Izraelit apo partnerëve të tyre do të konsiderohet një “objektiv legjitim”.
Ngushtica e Hormuzit është një nga rrugët më të rëndësishme të transportit të naftës në botë dhe çdo bllokim i saj mund të ketë ndikim të madh në tregjet globale të energjisë.
Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë deklaruar se kanë shkatërruar disa anije iraniane, të cilat po vendosnin mina në Ngushticën e Hormuzit. Presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar se do të dërgojë marinën që të mbrojnë anijet që kalojnë në Ngushticën e Hormuzit./ZËRI
Pas objekteve të naftës, Irani paraljamëron: Do të godasim bankat
IRAN-Komanda e përbashkët ushtarake e Iranit njoftoi se do të fillojë të shënjestrojë bankat dhe institucionet financiare në Lindjen e Mesme. Kjo do të vinte në rrezik veçanërisht Dubain, në Emiratet e Bashkuara Arabe, ku ndodhen shumë institucione financiare ndërkombëtare, si dhe Arabinë Saudite dhe mbretërinë e Bahreinit. Vendimi vjen pasi SHBA-ja dhe Izraeli dyshohet se shënjestruan një nga bankat e vendit.
"Me këtë akt të paligjshëm dhe jokonvencional në luftë, armiku na ka dhënë dritën jeshile për të shënjestruar qendrat ekonomike dhe bankat që i përkasin SHBA-së dhe regjimit sionist në rajon. Amerikanët duhet të presin një veprim të dhimbshëm dhe hakmarrës nga ne,"-u shpreh një zëdhënës.
Irani sulmoi anijet tregtare të mërkurën përgjatë Gjirit Persik dhe shënjestroi Aeroportin Ndërkombëtar të Dubait, duke përshkallëzuar situatën e rajonit të pasur me naftë, ndërsa shqetësimet globale për energjinë u shtuan dhe sulmet ajrore amerikane dhe izraelite goditën Republikën Islamike.
Irani ka ndaluar në mënyrë efektive trafikun e mallrave në ngushticën e ngushtë përmes së cilës transportohet rreth një e pesta e të gjithë naftës. Ai gjithashtu ka synuar fushat e naftës dhe rafineritë në vendet arabe të Gjirit, duke synuar të krijojë mjaftueshëm probleme ekonomike globale për të ushtruar presion mbi Shtetet e Bashkuara dhe Izraelin që t'i japin fund sulmeve të tyre./ZËRI
‘Lufta do të përfundojë kur të dua unë’, Trump: S’ka mbetur asgjë për të bombarduar në Iran
SHBA-Presidenti Donald Trump në një deklaratë të fundit u shpreh se në Iran nuk kishte “mbetur asgjë” për të bombarduar dhe se lufta do të mbaronte së shpejti. Ai gjithashtu pretendoi se fushata ushtarake SHBA-Izrael “po shkon shumë mirë”.
“Praktikisht nuk ka mbetur asgjë për të bombarduar. Jemi shumë përpara afatit kohor. Kemi shkaktuar më shumë dëme sesa mendonim të ishte e mundur, madje edhe në periudhën fillestare gjashtëjavore”, tha Trump.
Administrata Trump ka ofruar afate kohore dhe objektiva të ndryshueshme për luftën, e cila është në ditën e saj të 11-të dhe është përballur me sulme hakmarrëse nga Irani.
Zyrtarët amerikanë këtë javë kanë sugjeruar se qëllimet kryesore të luftës janë eliminimi i kërcënimit detar dhe raketor të Iranit dhe shkatërrimi i kapacitetit të tij të prodhimit të raketave dhe dronëve, duke minimizuar potencialin për ndryshim regjimi ose zhdukjen e rezervave bërthamore.
Ndërkohë, Ministri izraelit i Mbrojtjes, Israel Katz, tha të mërkurën se lufta do të vazhdojë “pa asnjë kufizim kohor, për aq kohë sa të jetë e nevojshme, derisa të arrijmë të gjitha objektivat dhe të fitojmë me vendosmëri fushatën”.
U godit nga një predhë, merr flakë anija e mallrave në Ngushticën e Hormuzit
LINDJA E MESME- Një anije mallrash është përfshirë nga flakët në Ngushticën e Hormuzit. Sipas Operacioneve Tregtare Detare të Mbretërisë së Bashkuar (UKMTO), anija është goditur nga një predhë.
“Anija ka kërkuar ndihmë dhe ekuipazhi i saj po evakuohet. Anijeve u këshillohet të kalojnë tranzit me kujdes dhe të raportojnë çdo aktivitet të dyshimtë”, tha autoriteti detar, duke shtuar se anija ndodhej rreth 11 milje detare në veri të Gadishullit Musandam të Omanit.
Roja Bregdetare e Omanit nuk dha koment në lidhje me ngjarjen. Më herët të mërkurën, një tjetër anije raportoi dëme pasi u godit gjithashtu nga një predhë në brigjet e Emirateve të Bashkuara Arabe./ZËRI
Po vendosnin mina në Ngushticën e Hormuzit, SHBA shkatërron 16 anije iraniane
WASHINGTON- Presidenti i Shtetet e Bashkuara, Donald Trump, deklaroi se forcat amerikane kanë shkatërruar plotësisht 16 anije, të cilat po vendosnin mina pranë Ngushticës së Hormuzit. Trump paralajmëroi se operacionet do të vazhdojnë.
Deklarata e tij vjen një orë pasi tha se SHBA nuk kishte raporte që Iran kishte vendosur mina në Ngushtica e Hormuzit, por theksoi se nëse kjo rezulton e vërtetë, ato duhet të hiqen menjëherë.
SHBA-të dhe Izraeli nisën atë që e përshkruan si një sulm parandalues kundër Iranit më 28 shkurt, duke pretenduar se Teherani po zhvillonte një armë bërthamore dhe po paraqiste një kërcënim - një akuzë që Irani e ka mohuar. Në përgjigje, Irani nisi kundërsulme, duke qëlluar raketa dhe dronë drejt Izraelit, si dhe ndaj aseteve amerikane dhe objektivave të tjera në të gjithë Lindjen e Mesme./ZËRI
Irani nis sulme me raketa dhe dronë në Gjirin Persik, Izraeli godet Libanin
TEHERAN- Irani lëshoi raketa dhe dronë drejt objektivave në të gjithë Gjirin Persik, përfshirë infrastrukturë nafte në Arabinë Saudite dhe një anije pranë brigjeve të Emirateve, ndërsa Izraeli dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës u kundërpërgjigjën duke goditur objektiva në të gjithë rajonin të mërkurën.
Përmes një deklarate ministria e Mbrojtjes e Arabisë Saudite tha se shkatërroi pesë dronë që po drejtoheshin drejt fushës së madhe të naftës Shaybah në shkretëtirën Empty Quarter. Ajo shtoi se u kapën dhe u shkatërruan edhe dy dronë në Provincën Lindore.
Ndërkohë, Kuvajti tha se rrëzoi 8 dronë mbi territorin e këtij shteti të vogël, por të pasur me naftë.
Pranë brigjeve të Emirateve të Bashkuara Arabe, në Ngushticën e Hormuzit, një predhë goditi një anije kontejnerësh herët në mëngjes të së mërkurës, ndërsa zyrtarët e Emirateve thanë se mbrojtja ajrore e vendit po punonte për të kapur dronet iraniane.
Bahreini aktivizoi sirenat herët të mërkurën, duke paralajmëruar për një sulm të mundshëm iranian. Paralajmërimet vijnë një ditë pasi një sulm iranian goditi një ndërtesë banimi në kryeqytetin Manama, duke vrarë një grua 29-vjeçare dhe duke plagosur 8 persona.
Izraelitët u detyruan disa herë të strehoheshin në bunkerë, ndërsa ushtria paralajmëroi se Irani kishte lëshuar raketa drejt Izraelit. Në Irak, një dron goditi një objekt të madh diplomatik amerikan pranë aeroportit të Bagdadit.
Ndërkohë, Izraeli goditi Libanin me një valë të re sulmesh, duke i vënë flakën një blloku apartamentesh në qendër të Bejrutit. Sulme të mëparshme në jug të Libanit vranë pesë persona në distriktin Nabatieh dhe dy në distriktin Tyre. SHBA-të thanë se të martën shkatërruan 16 anije iraniane që vendosnin mina pranë Ngushticës së Hormuzit./ZËRI
SHBA-të "frenojnë" Izraelin: Asnjë sulm mbi naftën iraniane!
SHBA- Administrata Trump i kërkoi Izraelit të hënën të mos kryejë sulme të mëtejshme ndaj objekteve energjetike në Iran, veçanërisht infrastrukturës së naftës, sipas tre burimeve të njohura me çështjen. Kërkesa e SHBA-së shënon herën e parë që administrata Trump ka frenuar Izraelin që kur të dy vendet nisën operacionin e tyre të përbashkët kundër Iranit dhjetë ditë më parë.
Sulmet izraelite mbuluan Teheranin, një qytet me 10 milionë banorë, me tym të zi toksik dhe shi acid, duke ngritur paralajmërime urgjente shëndetësore për iranianët e zakonshëm.
Mesazhet e SHBA-së u përcollën në një nivel të lartë politik dhe te Shefi i Shtabit të Forcave të Mbrojtjes së Izraelit, Eyal Zamir, tha një zyrtar izraelit. Një zyrtar i dytë izraelit tha se "SHBA-të kërkuan që ne t'i njoftojmë ata paraprakisht për çdo sulm të ardhshëm ndaj objekteve të naftës në Iran".
Administrata Trump përmendi tre arsye për kërkesën e saj, sipas një burimi me njohuri për çështjen:
-Sulme të tilla dëmtojnë publikun iranian, një pjesë e madhe e të cilit e kundërshton regjimin.
-Trump synon të bashkëpunojë me sektorin e naftës së Iranit pas luftës - ngjashëm me qasjen që ka ndjekur me Venezuelën.
-Sulmet mund të shkaktojnë sulme masive hakmarrëse nga Irani ndaj infrastrukturës energjetike në të gjitha shtetet e Gjirit.
Një burim i njohur me detajet tha se Trump i sheh sulmet ndaj objekteve energjetike dhe të naftës të Iranit si një "opsion të fundit të botës" - diçka që duhet të mbahet rezervë vetëm nëse Irani sulmon qëllimisht i pari objektet e naftës në Gjirin Persik./ZËRI
New York Times: Mojtaba Khamenei është plagosur në këmbë, u qëllua në ditën e parë të luftës
IRAN- Udhëheqësi i ri suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei, u plagos në këmbë në ditën e parë të sulmeve amerikane-izraelite ndaj Iranit, raporton The New York Times, duke cituar zyrtarë izraelitë dhe iranianë.
Khamenei, 56 vjeç, u njoftua të dielën si pasardhësi i babait të tij, Ali Khamenei, udhëheqësit suprem prej kohësh i cili u vra në ditën e parë të luftës.
Raporti i Times thotë se Khamenei i ri u plagos në këmbë atë ditë, gjë që mund të jetë një arsye pse ai ende nuk është shfaqur në publik ose në video.
Raportet e mëparshme tregonin se Mojtaba Khamenei ishte plagosur në luftë, përfshirë raportet e medias shtetërore që e përshkruanin atë si “janbaz”, ose të plagosur nga armiku./ZËRI
