DURRËS- Prokuroria e Durrësit ka firmosur 33 masa sigurie në kuadër të hetimit për çështjen e mbetjeve të rrezikshme të kompanisë “Kurum”, të konfiskuara rreth një vit më parë në Portin e Durrësit. Policia e Durrësit dhe Tiranës po zhvillon një operacion në 3 qytete, për ekzekutimin e masave të sigurisë.
Hetimi ka zbuluar shkelje të rënda ligjore në lidhje me menaxhimin, magazinimin dhe tentativën për trajtim të këtyre mbetjeve të rrezikshme drejt Tajlandës, nga kompanitë "Kurum International" dhe "Sokolaj" si dhe nga Agjencia Kombëtare e Mjedisit, Dogana e Durrësit dhe kompania koncesionare e terminalit lindor në portin e Durrësit.
Nga 33 masa, mësohet se 26 prej tyre janë "arrest me burg", ndërsa 7 prej tyre janë "arrest shtëpie", ku përfshihen zyrtarë, drejtues dhe funksionarë të institucioneve, mes tyre edhe ish-drejtoresha e AKM-së, Arta Dollani, e cila dyshohet për shpërdorim detyre dhe shkelje të procedurave ligjore lidhur me mbikëqyrjen dhe dhënien e lejeve mjedisore.
Konkretisht, masa "arrest shtëpie":
Arta Dollani- Ish-drejtoresha e Përgjithshme e AKM
Evis Mellonashi- Sektori i lejeve mjedisore AKM
Bujana Tonçiça- Sektori i lejeve mjedisore AKM
Kledina Skendo- Sektori i monitorimit të lejeve mjedisore AKM
Marjeta Përlala - Drejtoresha aktuale e AKM
Iva Musa - Inspektore e Autoritetit Portual Durrës
Masa "arrest me burg" për:
E.D - Administratori i “Kurum International”
Y.S - Administrator me prokurë i “Kurum”
Gjovana Sokolaj - Pronare e kompanisë “Sokolaj”
Doni Sokolaj - Administrator i kompanisë D.o.o Minerals
Olizana Pemati - Ish-administratore e kompanisë “Sokolaj”
M.I- Drejtori i Transportit në kompaninë “Kurum”
R.B - Specialist pranë zyrës së mjedisit në “Kurum”
H.S - Drejtori i prodhimit të çelikut në “Kurum”
A.S - Drejtues në kompaninë “Kurum”
S.H- Drejtor i departamentit te shitjeve në “Kurum”
Mirjeta Zotaj - Kontabiliste e kompanisë “Sokolaj”
Mikail Hila - Aksioner i agjencisë doganore “Joti Spedition”
Mbarime Koroci - Aksionere e kompanisë “Alliance Resource”
Nazif Bajrami - Pronar i kompanisë “Bajrami N”
Andon Prifti - Administrator i kompanisë “Bajrami N”
Petrit Qosja - Person fizik në tregtinë e mbetjeve
Julian Kapedani - Dega e Doganës Durrës
Indrit Likaj - Dega e Doganës Durrës
Helidon Lila - Dega e Doganës Durrës
Edmond Voda - Dega e Doganës Durrës
Shkëlqim Jakupi - Dega e Doganës Durrës
Florian Çimo - Administrator i kompanisë koncesionare EMS APO
Gazmend Sina - Punonjës i kompanisë koncesionare EMS APO
Ingo Hesse - administrator i kompanisë EMS APO
Dritan Seferaj - Drejtoria e Inspektim- Kontrollit AKM
Kejdi Ahmetaj - Drejtoria e Inspektimit AKM
Xhulio Golgota - Inspektor i Autoritetit Portual Durrës
Si erdhi sinjalizimi i anijeve me mbetje industriale?
Sipas dokumenteve zyrtare të shqyrtuara nga AFP, kontejnerët ishin mbushur me materiale mbeturinash që ishin vendosur për t'u përpunuar dhe shkatërruar larg brigjeve të Evropës. Materiali i depozituar në 102 kontejnerët e kishte origjinën nga uzina e çelikut Kurum International në pronësi turke në Elbasan, Shqipëri. Mbetjet u blenë fillimisht nga kompania shqiptare Sokolaj, e cila më pas ia shiti materialin filialit të saj në Kroaci, GS Minerals, me ngarkesën që do të shkarkohej në Tajlandë për përpunim.
Sipas dokumenteve të parë nga AFP, Sokolaj i etiketoi mbetjet si "oksid hekuri" një substancë që nuk është e ndaluar për dërgesë ose që konsiderohet e rrezikshme. Një analizë e substancës në kontejnerë u krye nga një laborator kroat me bazë në Zagreb, sipas Sokolajt. Kur u kontaktua nga AFP, laboratori refuzoi të komentonte, duke thënë se "informacioni mund t'u jepet vetëm klientëve". Vetë Sokolaj nuk i është përgjigjur pyetjeve se çfarë ka në kontejnerë. Kompania dhe filiali i saj kroat refuzuan të dyja kërkesat e AFP për koment.
Një sinjalizues kishte telefonuar rrjetin e Bazelit për të raportuar se kontejnerët mbanin jo vetëm oksid hekuri, por edhe mbetje toksike.
BAN (Rrjeti i Veprimit të Baselit) i kërkoi Maersk që të ndalonte anijet kur ato ishin pranë bregut të Afrikës së Jugut. Anijet nuk u përgjigjën dhe fikën transponderët e tyre ndërsa lundronin për në Singapor, sipas BAN. BAN më pas njoftoi autoritetet tajlandeze, të cilët refuzuan të lejonin hyrjen e kontejnerëve. Në fund të gushtit, 102 kontejnerët në bordin e dy anijeve u nisën për në Evropë dhe mbërritën në Shqipëri në fund të shtatorit, më ekzaktësisht më datë 28. Që nga dhënia e alarmit, në Shqipëri, prokurorët kanë hapur një hetim për incidentin në bashkëpunim me Zyrën Evropiane Kundër Mashtrimit (OLAF) dhe partnerët ndërkombëtarë. Prokuroria e Durrësit, po verifikon dokumentacionin e plotë dhe autorët e shkeljes së rëndë. Po ashtu, nga hetuesit në Shqipëri janë marrë edhe mostra nga oxhakët e fabrikës "Kurum" për t'i krahasuar më pas me mostrat që do të merren nga konteinerët./ZËRI
