Shtatë ishujt që mbajnë çelësat e Ngushticës së Hormuzit, plani që mund të vendosë kontrollin e gjirit
TEHERAN- Vendosja e mijëra trupave amerikane në Lindjen e Mesme po nxit spekulimet rreth një operacioni të mundshëm ushtarak amerikan kundër Iranit, me një nga pyetjet kryesore që shtrohen është se cili do të ishte objektivi i një veprimi të tillë.
Një skenar që po merret në konsideratë është pushtimi i Ishullit Kharg, një qendër kyçe energjie në Gjirin Persik verior, përmes të cilit kalojnë rreth 90% e eksporteve të naftës së Teheranit. Megjithatë, analistët thonë se ishuj të tjerë mund të jenë edhe më të rëndësishëm, pasi ato ndikojnë drejtpërdrejt në transportin detar në Ngushticën e Hormuzit.
Shtatë ishuj – Abu Musa, Tunbi i Madh dhe i Vogël, Hengham, Qeshm, Larak dhe Hormuz – formojnë atë që studiuesit e quajnë “harku mbrojtës” i Iranit, shpjegon CNN. Sipas një studimi të vitit 2022, rregullimi i tyre gjeografik i lejon Teheranit të kontrollojë trafikun detar në ngushticë, pasi anijet e mëdha dhe tankerët detyrohen të lundrojnë afër tyre për shkak të ujërave të cekëta. Abu Musa, Tunbi i Madh dhe i Vogël konsiderohen veçanërisht kritikë, pasi ato mund të jenë pika sulmi nga motoskafet e Gardës Revolucionare, vendosja e minave ose përdorimi i dronëve. Zyrtarët iranianë i kanë përshkruar këto ishuj si “transportues avionësh të pafundosshëm”, duke nënvizuar vlerën e tyre strategjike. Trupat e Gardës Revolucionare Islamike tashmë e kanë forcuar praninë e tyre në këto ishuj, me komandantin e tyre që deklaron se Irani ka aftësinë të godasë bazat, anijet dhe objektivat e armikut në rajon.
Sipas analistëve, që SHBA- të të jenë në gjendje të sigurojnë kalimin e forcave detare në Gjirin Persik - veçanërisht në rast të një operacioni zbarkimi në Kharg - së pari do të duhet të neutralizojnë pozicionet iraniane në këto ishuj. Forca prej rreth 5,000 ushtarësh janë vënë tashmë në gatishmëri, duke përfshirë njësi detare dhe rreth 1,000 ushtarë nga Divizioni i 82-të Ajror. Vlerësohet se dy njësi zbarkimi mund të përdoren për të arritur "fuqi dërrmuese". Transferimi i trupave mund të bëhet ose nga deti ose nga ajri. Mjetet zbarkuese përfshijnë anije speciale që mund të afrohen në brigje, por hyrja e tyre në Gjirin Persik paraqet rreziqe, pasi ato duhet të kalojnë nëpër zona të kontrolluara nga forcat iraniane, siç janë ishujt Hormuz, Larak, Qeshm dhe Khengham, si dhe vijën bregdetare kontinentale të Iranit.
Analistët theksojnë se Ishulli Larak, në hyrje të Ngushticës, është një objektiv veçanërisht kritik, pasi që nga atje Irani mund të godasë anijet që përpiqen të hyjnë në Gjirin Persik. Nga ana tjetër, SHBA-të mund të përpiqen të bëjnë një sulm ajror, por kjo do të thotë më pak pajisje në tokë, ndërsa asetet ajrore janë të ndjeshme ndaj sistemeve antiajrore.
Sipas vlerësimeve, një operacion për kapjen e ishullit mund të zgjasë nga dy ditë deri në dy javë. Nëse do të ketë sukses, kjo do t'i lejonte SHBA-së të instalonte radarë dhe forca ushtarake, duke kontrolluar aktivitetin në Ngushticë dhe duke e privuar Iranin nga bazat kritike të operacioneve.
Megjithatë, ruajtja e kontrollit të këtyre ishujve do të kërkonte një forcë të përhershme pushtimi prej rreth 1,800 deri në 2,000 trupash, të cilët do të ishin të ekspozuar ndaj sulmeve me raketa, dronë dhe artileri nga toka iraniane.
Në të njëjtën kohë, forcat amerikane dhe izraelite kanë nisur tashmë sulme ndaj instalimeve ushtarake iraniane, duke përfshirë infrastrukturën në ishuj si Abu Musa dhe Tunb, duke përgatitur potencialisht terrenin për operacione të ardhshme. Opsionet ushtarake shoqërohen gjithashtu me sfida politike. Ishujt Abu Musa dhe Tunb kanë qenë objekt mosmarrëveshjeje midis Iranit dhe Emirateve të Bashkuara Arabe që nga viti 1971, kur Irani mori kontrollin e tyre. Emiratet i janë drejtuar Kombeve të Bashkuara dhe nuk e përjashtojnë mundësinë e ankimit në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë.
Në këtë kontekst, një pushtim i mundshëm amerikan i ishujve krijon dilema: nëse i kthehen Iranit, kjo mund të shkaktojë tension me Emiratet; nëse i jepen një pale tjetër, kjo mund të minojë stabilitetin e një qeverie të ardhshme iraniane.
Në të njëjtën kohë, Donald Trump njoftoi se po e zgjaste afatin për sulme të mundshme ndaj infrastrukturës energjetike të Iranit me 10 ditë, deri më 6 prill, në mënyrë që t'i jepej kohë negociatave. Sekretari i Shtetit i SHBA-së raportoi se ishte bërë përparim, por Sekretari i Mbrojtjes e bëri të qartë se operacionet ushtarake po vazhdonin.
Zhvillimet në Gjirin Persik tregojnë se kontrolli i pikave gjeografike kritike, siç janë ishujt në Ngushticën e Hormuzit, mund të jetë vendimtar, ndërsa çdo opsion ushtarak vjen me kosto, rreziqe dhe pasoja gjeopolitike të konsiderueshme./ZËRI
Huthët hyjnë në luftë, renditen krah Iranit! Sulm me raketa ndaj Izraelit
IRAN-Huthët e Jemenit nisën një sulm me raketa balistike në Izraelin jugor të shtunën në mëngjes, duke aktivizuar sirenat në Beersheba dhe zonat përreth, në ofensivën e parë nga grupi i lidhur me Iranin që nga fillimi i luftës me Iranin. Huthët kanë marrë përgjegjësinë për sulmin e tyre të parë kundër Izraelit që nga fillimi i luftës.
“Ne kemi kryer operacionin tonë të parë ushtarak duke përdorur raketa balistike kundër objektivave të ndjeshme ushtarake izraelite. Operacionet tona do të vazhdojnë derisa të arrihen qëllimet e deklaruara. Ne do të vazhdojmë derisa të ndalet agresioni në të gjitha frontet”, njoftuan Huthit.
Ushtria izraelite tha se një raketë e lëshuar nga Jemeni u rrëzua me sukses nga mbrojtja ajrore. Huthët janë një organizatë e armatosur politike dhe fetare që mbështet pakicën myslimane shiite të Jemenit. Ata deklarojnë se janë pjesë e “boshtit të rezistencës” të udhëhequr nga Irani kundër Izraelit, SHBA-së dhe Perëndimit në përgjithësi.
"Kjo nuk është lufta jonë"! Konflikti në Iran përplas Donald Trump dhe kancelarin Merz
SHBA- Presidenti i SHBA-së, Donald Trump ka kritikuar kancelarin gjerman Friedrich Merz (CDU) për mungesën e ndihmës në sigurimin e Ngushticës së Hormuzit. Në një konferencë në Miami të Floridës, republikani fillimisht sulmoi aleatët e NATO-s, Francën dhe Britaninë e Madhe, dhe më pas e ktheu vëmendjen tek Gjermania: “Kancelari gjerman – të gjithë këta janë miqtë e mi – Friedrich. Kancelari gjerman tha: ‘Kjo nuk është lufta jonë'”. Trump shtoi se, atëherë, as lufta në Ukrainë nuk është lufta e SHBA-së.
Një ditë më parë, Trump e kishte kritikuar po ashtu Gjermaninë, duke u shprehur, se e konsideron “të papërshtatshme” që pala gjermane kishte deklaruar: “Kjo nuk është lufta jonë”. Megjithëse, Trump nuk përmendi askënd konkretisht, duket se ia atribuoi deklaratën Kancelarit të Gjermanisë. Por fraza fillimisht erdhi nga Ministri i Mbrojtjes Boris Pistorius (SPD). Merz vetëm bëri së fundmi një deklaratë të ngjashme gjatë një vizite në Norvegji: “Gjermania nuk është pjesë e kësaj lufte dhe ne nuk duam të jemi”.
Edhe Kancelari gjerman kritikon Donald Trump
Por edh Kancelari gjerman Friedrich Merz ka kritikuar mënyrën se si Presidenti i SHBA-së Donald Trump po e trajton luftën e Iranit. “Ajo që Trump po bën tani nuk është deeskalim dhe një përpjekje për të arritur një zgjidhje paqësore, por më tepër një përshkallëzim masiv me një rezultat të pasigurt”, tha Merz në “Kongresin F.A.Z” të premten. “Këto janë përshkallëzime që tani janë kërcënuese. Jo vetëm për ata që preken drejtpërdrejt, por për të gjithë ne.”
Kancelari Friedrich Merz (CDU) ka pak shpresa për një përfundim të shpejtë të luftës në Iran. “Kam dyshime serioze nëse ekziston një strategji”, tha ai, duke iu referuar operacionit ushtarak SHBA-Izrael. Megjithatë, nëse arrihet një armëpushim, Merz u ka ofruar Shteteve të Bashkuara ndihmë – për shembull, sigurimin ushtarak në Ngushticën e Hormuzit së bashku me vendet e tjera./DW
Presidenti i SHBA-së ‘pagëzon’ Hormuzin me emrin e tij: Irani duhet të hapë Ngushticën e Trump
SHBA- Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, këmbënguli të premten se Irani duhet të hapë Ngushticën e Hormuzit për trafikun e naftës për të arritur një marrëveshje paqeje dhe e quajti këtë rrugë ujore vendimtare "Ngushtica e Trump".
"Po negociojmë tani dhe do të ishte shumë mirë nëse do të mund të bënim diçka, por ata duhet ta hapin çështjen. Ata duhet ta hapin Ngushticën e Trumpit -- dua të them Hormuzin. Më falni, më vjen shumë keq. Një gabim i tmerrshëm. Mediat e rreme do të thonë se e thashë këtë rastësisht, por jo, nuk ka rastësi me mua", tha Trump në një forum investimi FII Priority të mbështetur nga Arabia Saudite në Miami.
Duke folur për NATO-n, ai tha se ishte i zhgënjyer nga vendimi i Aleancës për të mos ndihmuar në luftën kundër Iranit.
“Gjithmonë kam thënë se NATO është një tigër letre. Nëse do të kishte ndonjëherë një luftë të madhe, ju garantoj se ata nuk do të ishin atje”, tha Trump, duke aluduar në një Luftë të Tretë Botërore të mundshme.
Duke përsëritur pretendimet e tij se Teherani është gati të bëjë një marrëveshje pavarësisht mohimeve të tij, Trump tha se bisedimet ishin duke u zhvilluar për të negociuar një fund të konfliktit njëmujor.
Ngushtica e Hormuzit ishte e hapur për transportin ndërkombëtar detar para konfliktit, por rruga e ngushtë ujore është bllokuar që atëherë, duke çuar në një rritje të çmimeve globale të energjisë. Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, u shpreh se Irani do të kërkonte të krijonte një "sistem të përhershëm pagese" për anijet në ngushticë, përmes të cilit normalisht kalon tranzit një e pesta e naftës globale.
