Përshkallzohet Lufta në Lindjen e Mesme- Sulme në shumë fronte, Houth-ët godasin Izraelin, SHBA dërgon marinsa në rajon

foto ilustruese

TEHERAN-  Përfundimi kryesor i ditëve të fundit - dhe pas më shumë se 30 ditësh luftimesh - është se lufta nuk po shkon as drejt një fundi dhe as drejt një përballjeje të menjëhershme, të gjithanshme që do të vendosë gjithçka me një goditje të vetme.

Përkundrazi, ajo po hyn në një fazë më komplekse dhe ndoshta më të rrezikshme, ku presioni ushtarak, pengesa e energjisë, përballja detare dhe diplomacia bashkëjetojnë njëkohësisht. Reuters, Associated Press, "Wall Street Journal" por edhe nga pala izraelite, tani shohin një konflikt që ka kaluar nga faza e shokut fillestar në fazën e qëndrueshmërisë politike dhe strategjike.

Pyetja nuk është vetëm se kush godet më fort, por edhe kush mund të vazhdojë t’i shkaktojë kosto kundërshtarit pa i shteruar më parë kufijtë e vet. Linja e parë dhe më e qartë e këtyre analizave është se SHBA-të dhe Izraeli i kanë imponuar kosto shumë të rënda Teheranit, por nuk kanë arritur atë që në mendimin ushtarak perëndimor do të quhej “neutralizim përfundimtar” i kërcënimit iranian.

Rrjeti iranian i raketave është goditur rëndë, me një ulje të shkallës së lëshimeve - dhe kjo është e kushtëzuar - me dëme serioze në bazën e tij të prodhimit, por jo eliminim.

Sulme të synuara

Irani vazhdon të lëshojë raketa, vetëm në një mënyrë tjetër - më pak, më selektive, nga pozicione më të thella ose më të mbrojtura, dhe me theks në objektiva që kanë "shpërblime" më të mëdha politike dhe ekonomike. Kjo është thelbësore sepse do të thotë që Teherani nuk ka më nevojë të provojë se mund të imponohet përmes ngopjes masive. Ai vetëm duhet të provojë se ende ka aftësinë të mbajë të hapur pasigurinë.

Ky adaptim i Iranit është në thelb të pothuajse të gjitha artikujve të fundit të huaja. Irani nuk shfaqet si një fuqi që fiton në fushë në termat klasikë të superioritetit ushtarak dërrmues. Por ai shfaqet si një fuqi që po përpiqet ta shndërrojë mbijetesën e tij në një argument strategjik.

Për sa kohë që vazhdon të kërcënojë anijet, të mbajë sulme ose kërcënimin e sulmeve ndaj Izraelit dhe Gjirit, të detyrojë tregjet të kenë frikë nga tronditja e radhës dhe të detyrojë Uashingtonin të mbajë opsionet ushtarake përgjithmonë të hapura, ai mund të pretendojë se nuk është mundur, dhe kjo është e vërtetë në terma strategjikë. Në këtë fazë, Irani nuk ka nevojë të fitojë as në mënyra konvencionale. Ai vetëm duhet ta bindë atë se nuk mund të detyrohet lehtësisht të "nënshtrohet".

Nga ana tjetër, ekziston një strategji amerikane me një fytyrë të dyfishtë të dukshme. Nga njëra anë, Uashingtoni vazhdon të ruajë kërcënimin maksimal të mundshëm të përshkallëzimit. Donald Trump ka paralajmëruar publikisht se nëse nuk ka marrëveshje, SHBA-të "do të vazhdojnë t'i godasin ata", ndërsa në të njëjtën kohë pala amerikane vazhdon të ushtrojë presion mbi tavolinë për të hapur Ngushticën e Hormuzit dhe për të kufizuar aftësitë iraniane.

Nga ana tjetër, i dërguari special Steve Witkoff ka folur hapur për kërkimin e një "daljeje nga kaosi" iranian, pra një rrugë shpëtimi nga përshkallëzimi aktual, dhe transmetimi i një plani amerikan me 15 pika nëpërmjet Pakistanit është konfirmuar. Me fjalë të tjera, Uashingtoni po përpiqet të kombinojë presionin me një kanal të kontrolluar negociatash.

Pauza 10-ditore e sulmeve kundër objekteve energjetike iraniane, deri më 6 prill, është pikërisht në përputhje me këtë logjikë. Është e qartë se kjo nuk duhet interpretuar si një shenjë e një kthese paqësore, por si një provë e qëllimeve.

Uashingtoni duket se dëshiron të përcaktojë nëse Teherani po kërkon vërtet kohë për të hyrë në negociata apo nëse thjesht po përpiqet të fitojë hapësirë ​​për të stabilizuar pozicionet e tij, për të riorganizuar kapacitetet dhe për ta mbajtur Hormuzin si një levë presioni. Në praktikë, kjo do të thotë që hapat e ardhshëm të luftës nuk do të gjykohen vetëm në terren, por edhe brenda një dritareje prej disa ditësh, ku çdo lëvizje do të lexohet njëkohësisht si një mesazh ushtarak dhe negociues.

Problemi, siç është regjistruar, është se hendeku midis dy palëve mbetet i thellë. Logjika amerikane, siç përshkruhet publikisht, lidh një pauzë ose ulje të tensioneve me lëshime serioze iraniane në lidhje me armët bërthamore, raketat balistike, sjelljen rajonale dhe funksionimin e qetë të Ngushticës së Hormuzit.

Armëpushim i brishtë

Logjika iraniane, përkundrazi, duket se po bën thirrje për ndërprerjen e sulmeve, kompensim, një pikënisje të ndryshme për çështjen e Ngushticës dhe, mbi të gjitha, një kornizë që nuk do të ngjajë me kapitullimin pa kushte brenda vendit. Pra, edhe nëse hapet një kanal për dialog, duke pasur parasysh faktet, nuk po përballemi me një marrëveshje të pjekur, por me një armëpushim jashtëzakonisht të brishtë qëllimesh.

Pika ku të gjithë elementët, megjithatë, konvergojnë absolutisht është një: qendra e gravitetit të luftës po transferohet nga ajri në det. Hormuzi tani është fronti më kritik. Aktualisht ekziston një proces pothuajse i institucionalizuar iranian i kontrollit të tranzitit, një regjim në të cilin anijet kontrollohen nga Garda Revolucionare dhe në disa raste, ato paguajnë për kalim të sigurt.

Në të njëjtën kohë, ka implikime serioze për të gjithë zinxhirët e furnizimit - jo vetëm naftë bruto, por edhe petrokimikate, plastikë, plehra, LNG, madje edhe plane evropiane për ruajtjen dimërore të gazit natyror. Kjo vërteton edhe një herë se Ngushtica e Hormuzit nuk është vetëm një kalim detar, por pika ku Irani mund ta shndërrojë gjeografinë në fuqi strategjike.

Në këtë kuptim, hapi më i rëndësishëm i radhës në luftë nuk është domosdoshmërisht breshëri tjetër raketash. Është nëse Teherani do të vazhdojë të shtrëngojë apo të lirojë kontrollin e tij mbi rrjedhat e transportit detar dhe energjisë. Analistët besojnë se ky është mjeti i vërtetë negociues i Iranit.

Ai nuk ka luksin e një përballjeje konvencionale afatgjatë me SHBA-në dhe Izraelin. Por ai ka aftësinë të rrisë çmimin e pasigurisë mjaftueshëm për të ushtruar presion jo vetëm mbi qeveritë, por edhe mbi tregjet, industritë, siguruesit, transportin detar dhe bankat qendrore. Për sa kohë që ky presion mbetet aktiv, Teherani mban një fuqi negociuese joproporcionale me fuqinë e tij kontraktuale.

Ishulli i Khargut

Kjo është arsyeja pse disa analiza kthehen në skenarin e një sulmi ose një operacioni më të drejtpërdrejtë kundër qendrave kritike të energjisë iraniane. Rasti i Ishullit Kharg, një qendër kyçe për eksportet iraniane të naftës, mban një vend të veçantë në këtë. Thelbi i analizës është i dyfishtë. Po, një operacion që do të zhvendoste ose izolonte Kharg mund ta privonte Teheranin nga të ardhurat dhe thellësia e negociatave.

Megjithatë, kostoja për SHBA-në do të ishte serioze: ekspozimi ndaj raketave, dronëve, vendosja e minave, zgjatja e linjave të furnizimit dhe rreziku i një operacioni presioni që të shndërrohet në një angazhim të gjatë dhe të kushtueshëm. Dhe nëse të gjithë biem dakord që SHBA-të me të vërtetë kanë mjetet për të pushtuar këtë ishull të veçantë kyç, le të mos jemi kaq të sigurt nëse dhe për sa kohë mund ta mbajnë nën kontrollin e tyre.

Kjo është pika thelbësore, Kharg nuk është një zgjidhje e lehtë, por një mjet presioni me rrezik jashtëzakonisht të lartë.

Në të njëjtën kohë, pamja ushtarake nuk kufizohet vetëm në Iran. Analizat theksojnë gjithnjë e më shumë se lufta po fiton një bosht të dytë, me frontin verior që potencialisht po zhvillohet në një qendër të veçantë graviteti.

Mediat ndërkombëtare tashmë po shkruajnë për valë të reja sulmesh izraelite ndaj Iranit pa ndonjë përparim të dukshëm diplomatik, ndërsa raporte të tjera vënë në dukje se konflikti ka prodhuar viktima edhe jashtë teatrit kryesor, me Libanin që mbetet aktiv dhe ndoshta fronti më kritik për Izraelin sot.

Kjo është me rëndësi të madhe për hapat e ardhshëm: edhe nëse ka njëfarë relaksimi të përkohshëm në nivelin amerikano-iranian, asgjë nuk garanton që Izraeli nuk do të vazhdojë të ushtrojë presion në një kontekst më të gjerë rajonal. Pra, de-eskalimi, nëse ndodh, mund të jetë i pjesshëm dhe jo horizontal.

Ekziston një dimension tjetër, më pak spektakolar, por ndoshta më i rëndësishëm për të ardhmen: dëmi ekonomik. Reuters tregon se efektet tashmë kanë shkuar përtej tregut të ngushtë të naftës. Petrokimikatet po kalojnë një krizë furnizimi, çmimet e plastikës po rriten ndjeshëm, tregu i plehrave po ngushtohet, Evropa po nxiton të rimendojë mbushjen e impianteve të saj të magazinimit të gazit natyror, ndërsa çmimet dhe rreziku po transferohen në ekonominë reale.

Kjo ka një efekt të dyfishtë. Së pari, rrit presionin mbi Iranin sepse shqetësimi ndërkombëtar mbi Hormuzin po rritet. Së dyti, kjo gjithashtu rrit presionin mbi Uashingtonin, sepse sa më gjatë të zgjatet kriza, aq më e vështirë bëhet ta paraqesësh atë si një “luftë të kontrolluar” pa efekte anësore të rëndësishme në ekonominë globale.

Ky faktor shpjegon pse mediat kryesore të huaja nuk e shohin përshkallëzimin e pakufizuar amerikan si skenarin më të mundshëm. Ata shohin, përkundrazi, një Uashington që dëshiron një rezultat pa një "kënetë". Ai dëshiron të ushtrojë presion të mjaftueshëm për të përkulur pozicionin iranian, por jo aq sa të bllokohet në një angazhim të ri ushtarak rajonal me një fund të hapur.

Pikërisht këtu lind tensioni i strategjisë amerikane: për të pasur një rezultat negociues, duhet ta mbash kërcënimin bindës. Megjithatë, nëse kërcënimi zbatohet në një masë të tepruar, ai mund të shkaktojë një konflikt më të madh dhe më të kushtueshëm se ai që doje të shmangje.

Qëndrim i ashpër

Për Iranin, nga ana tjetër, rreziku është i ndryshëm, por po aq serioz. Sa më shumë që i nënshtrohet presionit ushtarak dhe ekonomik, aq më e lehtë është që logjika e ngurtësimit të përforcohet brenda tij. Nuk është rastësi që pamja aktuale, siç del nga raportet ndërkombëtare, nuk tregon një regjim të gatshëm të pranojë lehtësisht kushte që do të ngjanin me një tërheqje nën presion.

Udhëheqja iraniane duket se po ndjek një narrativë mbijetese: ne u goditëm, por qëndruam në pozicionin tonë, e mbajtëm koston të lartë, nuk u përkulëm. Kjo narrativë është e vlefshme në frontin e brendshëm dhe shpjegon pse Teherani ka të ngjarë të përpiqet të lidhë çdo diskutim jo vetëm me një ndërprerje të sulmeve, por edhe me një lloj njohjeje politike të pozicionit të tij.

Nëse i vendosim të gjitha këto në rregull, hapat e ardhshëm të luftës përfundojnë në katër trajektore kryesore.

E para është një de-eskalim i brishtë dhe i kontrolluar: disa ditë ose javë përmbajtje relative, kontakte të vazhdueshme përmes palëve të treta, njëfarë lehtësimi të presionit mbi Hormuz dhe mbajtja e kërcënimit ushtarak në sfond.

E dyta është përshkallëzimi nëpërmjet energjisë dhe lundrimit: presion më i madh iranian mbi ngushticat dhe një përgjigje perëndimore ndaj qendrave kritike të energjisë ose aftësive detare të Teheranit.

E treta është një luftë e zgjatur rraskapitëse, me më pak goditje të mëdha, por me kosto të qëndrueshme në tregti, transport, financë dhe siguri rajonale.

E katërta është zgjerimi gjeografik, ku Libani, Gjiri dhe korridoret detare bëhen nënfronte të barabarta të një krize të vetme rajonale.

Qasje të ndryshme dhe përçarja

Mënyra se si zëvendëspresidenti amerikan J.D. Vance foli me kryeministrin izraelit, por sidomos fakti që ai zgjodhi ta zbulonte atë në mediat autoritative perëndimore, e bën të qartë edhe një herë se Uashingtoni dhe Tel Avivi po ecin së bashku, por në këtë proces, ashtu si në luftën 12-ditore verën e kaluar, ata kanë strategji dhe qëllime krejtësisht të ndryshme.

Vance akuzoi Benjamin Netanyahun se "i kishte shitur një luftë të shkurtër Trumpit", por nëse kjo është ajo që ndodhi, Netanyahu është sigurisht politikani më i fuqishëm në planet. Nëse ajo që u zbulua nga zyra e zëvendëspresidentit është e vërtetë, atëherë SHBA-të zyrtarisht pranojnë se Izraeli i "zvarriti" ata në një luftë me Iranin dhe se ata vetë bënë lëvizjen e gabuar me kundërshtarin e gabuar, duke vënë bast se do të ketë një tjetër luftë 12-ditore ose edhe tre-ditore. Fakti mbetet i njëjtë: SHBA-të dhe Izraeli janë së bashku, por edhe të ndarë në këtë rast të veçantë, duke qenë se Netanyahu nuk miraton ose nënshkruan asnjë "narrativë daljeje" në mënyrë që të lehtësojë Uashingtonin.

Për Tel Avivin, është e qartë se fronti me Teheranin duhet të mbetet i hapur dhe të përshkallëzohet, dhe nëse është brenda fuqisë së tij ose armëve të avionëve të tij luftarakë, kjo është pikërisht ajo që ai do të përpiqet. Nga ana tjetër, në Uashington, duket se linjat e Trump "më luten për një armëpushim" apo edhe planet për një sulm tokësor ekzistojnë për t'i dhënë sinjalin e tij përfundimtar.

Çështja e madhe, megjithatë, është se këtë herë, ndryshe nga vera e kaluar, në këtë fund, edhe Irani do të duhet të fitojë diçka, dhe duke pasur parasysh këtë, pasardhësi i regjimit do ta "shesë" atë si një fitore dhe është e qartë se do ta shfrytëzojë atë në përputhje me rrethanat.

Dhimbja e kokës e Netanyahut

Kursi i ndryshëm i SHBA-së dhe Izraelit, në kushte të caktuara, mund të ushtrojë presion mbi vetë Netanyahun, veçanërisht në një vit zgjedhor, pasi vendi duhet të shkojë në zgjedhje deri në tetor dhe skenarët tregojnë se "Bibi" do ta bëjë këtë deri në maj...

Në Knesset të enjten e kaluar, për herë të parë që nga fillimi i luftës së re me Iranin dhe Hezbollahun në Liban, udhëheqësi i opozitës, Yair Lapid, kritikoi ashpër trajtimin e të dy fronteve nga Netanyahu. Vetë Lapid, sigurisht, i kishte dhënë një çek të bardhë qeverisë në javën e parë të luftës, duke deklaruar se Irani duhet të "eliminohet pavarësisht se sa kohë do të zgjasë".

Lapid theksoi se vendi nuk mund të mbetet në luftë pa objektiva nga 7 tetori 2023, dhe se duhet të ketë garanci dhe publikim të objektivave si për frontin me Iranin ashtu edhe kryesisht për frontin me Hezbollahun në Libanin jugor.

Sidomos në këtë front, Izraeli, përveç humbjeve në personel ushtarak - dy ushtarë humbën jetën të enjten dhe të premten e kaluar - problemi i madh është se Hezbollahu, për të cilin Netanyahu njoftoi më shumë se një vit më parë se nuk përbënte më kërcënim, sot ka aftësinë të lëshojë më shumë se 600 raketa në ditë drejt vendbanimeve izraelite.

Presionet

Kryetarët e bashkive të këtyre vendbanimeve kanë filluar tashmë të ushtrojnë presion publikisht ndaj qeverisë, duke theksuar se nuk po jepet asnjë urdhër për evakuim përsëri, pasi stafi qeveritar e konsideron atë si një veprim jashtëzakonisht të kushtueshëm dhe ekonomia aktualisht nuk mund t'i përballojë "barra" të tilla. Sidoqoftë, sot dhe duke qenë se zona është e banuar kryesisht nga popullata që flasin arabisht dhe druzë, Ushtria mund të përparojë, por frytet e përparimit do t'i marrë popullsia civile me një pasaportë izraelite dhe të drejtën e votës...

Skenari më i mundshëm i menjëhershëm, nëse lexohen me kujdes të dhënat e prekshme që kemi në dritë dhe në duart tona, nuk është as paqja dhe as shpërthimi pa frena. Është një fazë e ndërmjetme nervoze. Një fazë ku diplomacia do të lëvizë, por do ta bëjë këtë nën hijen e goditjeve të reja. Ku tregu do të shpresojë për deeskalim, por prapë do të vlerësojë frikën. Ku Irani do të përpiqet ta mbajë gjallë presionin e tij gjeopolitik pa provokuar një përgjigje dërrmuese.

Dhe ku SHBA-të do të përpiqen të tregojnë se mund ta përfundojnë krizën në aspektin e fuqisë, por pa hyrë në një rënie të re rajonale të paparashikueshme. Në thelb, ne përballemi me një pyetje që është gjeneruar me kalimin e kohës në luftëra: a është ky fillimi i fundit apo fundi i fillimit?/PËRSHTATI ZËRI NGA PROTOTHEMA

Mojtaba Khamenei

TEHERAN- Udhëheqësi Suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei ka dërguar një mesazh falenderimi Irakut. Khamenei falënderoi klerin dhe popullin irakian për “qëndrimin e tyre të qartë ndaj agresionit kundër Iranit”. Sipas mediave iraniane, mesazhi iu dorëzua një zyrtari të Irakut pas një takimi midis Kryetarit të Asamblesë Supreme Islamike të Irakut dhe ambasadorit iranian në Bagdad.

Që nga marrja e këtij pozicioni në fillim të marsit, janë publikuar disa mesazhe me shkrim që i atribuohen Mojtaba Khameneit. Megjithatë, ai ende nuk është parë në publik ose në televizionin shtetëror që nga marrja e detyrës.

Ndërkohë, ambasadori i Iranit në Kombet e Bashkuara në Gjenevë thekson se mungesa e Khameneit nga publiku është për shkak të “konsideratave të sigurisë”./ZËRI

Foto ilustruese

TEHERAN- Garda Revolucionare Islamike (IRGC) e Iranit deklaroi se ka kryer sot një valë sulmesh kundër Izraelit. Sipas BBC, IRGC tha se sulmet kundër objektivave amerikane dhe izraelite në rajon ishin në kujtim të gazetarëve libanezë të vrarë në sulmin ajror izraelit.

Gjatë gjithë mëngjesit, ushtria izraelite tha se sistemet e saj të mbrojtjes po punonin për të interceptuar raketat e lëshuara nga Irani drejt Izraelit.

Banorët në zonat e prekura u njoftuan të strehoheshin dhe të ndiqnin udhëzimet e Komandës së Frontit të Brendshëm./ZËRI

Mohammad Bagher Ghalibaf

TEHERAN- Kryetari i Parlamentit të Iranit, Mohammad Bagher Ghalibaf, përmes një deklarate u shpreh se forcat iraniane janë në gatishmëri dhe “po presin” trupat tokësore amerikani. Deklarata e tij, vjen pas një raporti të Washington Post, sipas të cilit Pentagoni po përgatitet për javë të tëra operacionesh tokësore në Iran, megjithëse mbetet e paqartë nëse një vendim i tillë do të miratohet nga presidenti amerikan, Donald Trump.

Nga ana tjetër, mesazhet nga administrata amerikane kanë qenë të përziera. Më herët këtë muaj, Trump deklaroi se nuk planifikon të dërgojë trupa, por shtoi se nuk do ta bënte publike një vendim të tillë nëse do të merrej.

Ndërkohë, Sekretari i Shtetit, Marco Rubio, theksoi se Shtetet e Bashkuara mund të arrijnë objektivat e tyre pa përdorimin e trupave tokësore, duke nënvizuar se vendosjet ushtarake të fundit synojnë t’i japin presidentit fleksibilitet për t’u përshtatur me situata të paparashikuara.

Në të njëjtën kohë, Komanda Qendrore e SHBA-së konfirmoi mbërritjen në rajon të anijes luftarake USS Tripoli, e cila drejton një njësi prej rreth 3,500 marinarësh dhe marinsash, duke shtuar praninë ushtarake amerikane në zonë. Raportimet e fundit në një kohë kur frika për një përshkallëzim të mundshëm ushtarak në rajon po shtohet./ZËRI

Foto ilustruese

IZRAEL- Ushtria izraelite është gati për të nisur një “luftë shumëfrontëshe” pasi rebelët Houthi të Jemenit kanë kryer sulme me raketa ndaj Izraelit gjatë orëve të para të mëngjesit të sotëm. Zëdhënësi ndërkombëtar i Forcave të Mbrojtjes së Izraelit, Nadav Shoshani, tha se Izraeli është i përgatitur për një konflikt të tillë deri në fund.

“Ne jemi përgatitur për një luftë shumëfrontëshe. Kemi luftuar një luftë shumëfrontëshe për gati tre vitet e fundit me kërcënime nga fronte të ndryshme. Duhet të jemi të gatshëm që kjo të jetë pjesë e kësaj lufte, dhe për këtë arsye po përgatitemi. Ne i besojmë fjalës së tyre dhe po përgatitemi të mbrohemi për aq kohë sa të jetë e nevojshme në këtë front,”- tha ai për mediat izraelite.

Houthi- të qëlluan dy raketa drejt Izraelit jugor, njëra balistike, në përpjekjen e tyre të parë për të synuar Izraelin që nga fillimi i konfliktit më 28 shkurt. Të dyja raketat u kapën nga sistemet e sigurisë izraelite./ZËRI

Foto isultruese

DETI I KUQ- Misioni detar i BE-së në Detin e Kuq, EUNAVFOR ASPIDES, ka reaguar pas tensioneve të shtuar në Lindjen e Mesme. Përmes platformës X, Misioni Detar i BE-së njoftoi se po e monitoron nga afër situatën, pas mbështetjes në rritje të rebelëve Houthi për Iranin dhe sulmeve të tyre drejt Izraelit.

Në njoftim theksohet se anijet detare evropiane duhet të regjistrohen dhe të kërkojnë mbështetje përmes kanaleve të disponueshme të sigurisë detare. EUNAVFOR ASPIDES shtoi se forcat e misionit mbeten në gatishmëri për të siguruar lirinë e lëvizjes në Detin e Kuq.

Aktivitetet e Houthi-ve do të ndikojnë në transportin global të energjisë, sidomos në Ngushticën e Hormuzit dhe Bab el-Mandeb, ku kalon pjesa më e madhe e naftës dhe gazit nga Lindja e Mesme. /ZËRI

Donald Trump

LINDJA E MESME- Tensionet në Lindjen e Mesme po thellohen ndërsa lufta SHBA-Izrael kundër Iranit vazhdon, dhe sipas një analize të publikuar nga BBC-së, presidenti amerikan Donald Trump po merr vendime kryesisht mbi instinkt, jo mbi një plan strategjik. Analiza e korrespondentit Jeremy Bowen tregon se kjo qasje ka bërë që drejtimi politik të jetë i paqartë dhe fuqia ushtarake amerikane të mos përdoret në mënyrë të duhur.

Sipas tij, Irani ka treguar rezistencë të fortë, duke përdorur kontrollin e Ngushticës së Hormuzit dhe aleatët rajonalë, përfshirë Houthis në Jemen, për të vendosur presion mbi SHBA dhe Izraelin.

Analiza thekson se Izraeli, në kontrast me SHBA, ka një plan të qartë strategjik për të dëmtuar kapacitetin ushtarak iranian dhe për të mbrojtur sigurinë e vendit, ndërsa Trump po përballet me dilema të mëdha mbi mënyrën se si të përfundojë ose të përshkallëzojë konfliktin.

Analiza e plotë e BBC:

Jeremy Bowen: Trump po bën luftë bazuar në instinkt dhe kjo nuk po funksionon

Disa të vërteta të vjetra mbi luftën po trokasnin në derën e Shtëpisë së Bardhë në muajin që ka kaluar, që kur presidenti amerikan Donald Trump dhe kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu dërguan avionë luftarakë amerikanë dhe izraelitë për të bombarduar Iranin.

Dështimi për të mësuar nga e kaluara do të thotë se tani Trump përballet me një zgjedhje të vështirë: nëse nuk mund të arrijë një marrëveshje me Iranin, ai mund të përpiqet të shpallë një “fitore” që nuk do t’i mashtrojë të tjerët, ose të përshkallëzojë luftën.

Një nga të vërtetat më të vjetra vjen nga strategu ushtarak prusian Helmuth von Moltke i Vjetër: "Asnjë plan nuk mbijeton kontakti i parë me armikun." Ai e shkroi këtë në vitin 1871, vitin kur Gjermania u unifikua si perandori, një moment që ishte po aq vendimtar për sigurinë e Europës sa mund të jetë kjo luftë për sigurinë e Lindjes së Mesme.

Trump duket se preferon versionin modern të boksierit Mike Tyson: "Çdokush ka një plan deri sa goditet." Më relevant për Trump janë fjalët e një prej paraardhësve të tij, Dwight D. Eisenhower, gjenerali amerikan që komandoi zbarkimin e D-Day në vitin 1944 dhe shërbeu më pas si president dy mandate në vitet 1950. Eisenhoëer tha: "Planet janë të pavlerë, por planifikimi është gjithçka." Ai nënkuptonte se disiplinimi dhe procesi i hartimit të planeve për të luftuar një luftë e bëjnë të mundur ndryshimin e kursit kur ndodh e papritura.

E papritura për Trump ka qenë qëndrueshmëria e regjimit në Iran. Dukej se ai shpresonte për një përsëritje të operacionit të shpejtë ushtarak në Venezuelë në janar, ku u kap presidenti Nicolás Maduro dhe gruaja e tij. Kjo tregon një mungesë kuptimi të dallimeve mes Venezuelës dhe Iranit.

Pavarësisht vrasjes së liderit suprem iranian Ayatollah Ali Khamenei në sulmin e parë ajror, regjimi në Teheran funksionon dhe kundërsulmon, duke shfrytëzuar sa më mirë burimet e kufizuara që ka. Ndërsa Trump duket se po vepron sipas instinktit, pa u mbështetur në inteligjencën dhe këshillat strategjike që presidentët e tjerë kanë përdorur. Kjo mungesë drejtimi politik e bën më të vështirë përdorimin efektiv të forcave të armatosura amerikane.

Katër javë pas fillimit të luftës, Trump dhe Netanyahu besuan se një fushatë e fuqishme bombardimesh do të siguronte një fitore të shpejtë. Sulmet kanë vrarë mbi 1,460 civilë iranianë, sipas HRANA, një grup që monitoron të drejtat e njeriut në Iran. Megjithatë, regjimi iranian qëndron, lufton dhe përdor kontrollin gjeografik të ngushticës së Hormuzit si mjet presioni. Ai ka treguar se, edhe me burime më të kufizuara, mund të pengojë dhe kërcënojë eksportin e naftës.

Trump po zbulon tani pse paraardhësit e tij nuk u përfshinë në një luftë të zgjedhur për të shkatërruar Republikën Islamike. Iranianët kanë qëndrueshmëri, strukturë të fortë institucionale dhe ideologji të thellë, që i bën të aftë të mbijetojnë edhe pas humbjeve të mëdha. Në të njëjtën kohë, Izraeli, me Netanyahu, ka një plan të qartë strategjik dhe objektivat e tij janë të fokusuara në sigurinë e shtetit izraelit. Ai synon të shkaktojë sa më shumë dëme Iranit për të garantuar ekzistencën dhe të ardhmen e Izraelit.

Lufta po merr një formë klasike të luftës asimetrike, ku një forcë më e vogël dhe më e dobët mund të sfidojë një armik më të madh dhe më të fuqishëm. Houthit në Jemen gjithashtu kanë nisur sulme ndaj Izraelit, duke kërcënuar rrugët detare kyçe për tregtinë globale. Trump ka pak mundësi për të mbyllur konfliktin dhe mund të përshkallëzojë luftën. Më shumë se 4,000 marinsa amerikanë janë dërguar në rajon, dhe trupa të tjera janë në gatishmëri.

Asnjë plan për një invazion të plotë nuk është konfirmuar, por SHBA mund të përpiqet të marrë kontrollin e disa ishujve strategjikë në Gjirin Persik, përfshirë Ishullin Kharg. Kjo do të kërkonte operacione të rrezikshme amfibike, dhe Irani mund të përdorë këtë për të zvarritur amerikanët në një luftë të gjatë. Rezultati: Trump po mëson kufijtë e pushtetit të tij, ndërsa Irani ka një koncept tjetër të fitores dhe humbjes – për ta, thjesht mbijetesa është fitore./ZËRI

Foto ilustruese

IRAN- Tensionet në Lindjen e Mesme po përshkallëzohen ndjeshëm, pasi grupi Houthi i Jemenit ka kryer sulme me raketa dhe dronë kundër objektivave izraelite. Sipas zyrtarëve, Houthit kanë kryer tashmë dy sulme, duke paralajmëruar se do të ketë të tjera, gjë që rrit rrezikun për transportin detar në Ngushticën e Hormuzit dhe Bab el-Mandeb, dy rrugë kyçe për eksportin e naftës dhe gazit.

Mediat e huaja raportojnë se si kundërpërgjigje, ushtria izraelite ka goditur infrastrukturën iraniane të armëve dhe objektiva të Hezbollah-ut në Liban, duke shkaktuar viktima, përfshirë tre gazetarë libanezë dhe një ushtar. Një sulm pasues ndaj punonjësve të shpëtimit ka shkaktuar viktima shtesë. Ushtria izraelite argumenton se një nga gazetarët ishte pjesë e një njësie inteligjence të Hezbollah-ut.

Ndërkohë, mijëra marinsa amerikanë mbërrijnë në Lindjen e Mesme për të rritur prezencën ushtarake, ndërsa Pentagoni po përgatit javë operacionesh tokësore në Iran, që mund të përfshijnë bastisje nga forcat e Operacioneve Speciale dhe këmbësoria konvencionale. Ende nuk dihet nëse presidenti amerikan Donald Trump do të aprovojë vendosjen e trupave tokësore.

“Sekretari i Shtetit, Marco Rubio, tha se SHBA mund të arrijnë objektivat pa trupat tokësore, por disa janë vendosur për t’i dhënë Trump ‘flexibilitet maksimal’ për strategjinë. Pentagoni gjithashtu pritet të dërgojë mijëra ushtarë nga Divizioni 82 i Këmbësorisë Ajrore,” shkruan Reuters.

Iran vazhdon sulmet ndaj Izraelit dhe disa shteteve të Gjirit, përfshirë goditjen me dron pranë rezidencës së liderit të partisë qeverisëse kurde në Erbil. Presidenti iranian Masoud Pezeshkian ka paralajmëruar hakmarrje të ashpër ndaj çdo infrastrukture ose qendre ekonomike që sulmohet. Ekspertët paralajmërojnë se konfliktet mund të zgjerohen përtej kufijve aktualë dhe të ndikojnë ndjeshëm në furnizimet globale të energjisë./ZËRI

Foto ilustruese

IRAN- Intensiteti i sulmeve është ulur ndjeshëm, Irani nuk po lëshon më qindra raketa dhe dronë në ditë drejt shteteve arabe të Gjirit - si në fillimin e luftës. Megjithatë raketat e hedhura mund të jenë ende vdekjeprurëse. Të enjten, autoritetet në Emiratet e Bashkuara Arabe raportuan se dy persona u vranë nga copat pas lëshimit të një rakete iraniane. Viktimat ishin nga India dhe Pakistani. Ata ishin punëtorë migrantë, si shumica e 25 personave të vrarë në shtetet arabe të Gjirit Persik deri më tani në muajin e parë të luftës.

Shtetet e Gjirit: Terrorizëm ekonomik

Katari ka dëbuar diplomatë iranianë dhe përfaqësuesit e Emirateve të Bashkuara Arabe tani i përshkruajnë kërcënimet e Iranit për të bombarduar cisternat e naftës dhe anijet e tjera në Ngushticën e Hormuzit si terrorizëm ekonomik.

Lana Nusseibeh, Ministre Shteti në Ministrinë e Punëve të Jashtme të Emirateve të Bashkuara Arabe, theksoi në një intervistë televizive rëndësinë e Ngushticës së Hormuzit për ekonominë globale: Jo vetëm që një e pesta e dërgesave të naftës dhe gazit në botë kalojnë zakonisht nëpër Ngushticën e Hormuzit, por edhe 30 përqind e plehrave të përdorura në bujqësinë globale. "Në thelb, Irani po përpiqet t'i shkaktojë ekonomisë globale atak në zemër. Ne nuk mund ta lejojmë Iranin, një organizatë terroriste e sponsorizuar nga shteti, të diktojë çmimet e tregut botëror për ushqim dhe benzinë."

Do të përfshihen më aktivisht shtetet e Gjirit në luftë?

Retorika më e ashpër kohët e fundit ka ardhur kryesisht nga Emiratet dhe Arabia Saudite. Në deklarata me shkrim, ato theksojnë se rezervojnë të drejtën për t'iu përgjigjur sulmeve iraniane me të gjitha "masat e nevojshme". Nëse kjo mund të përfshijë vetë shtetet arabe të Gjirit që të ndërhyjnë në mënyrë aktive në luftë, është një çështje shumë e spekuluar. Eksperti i energjisë Bachar Halabi thotë se për momentin, kjo është thjesht retorikë; shtetet e Gjirit Persik kryesisht ende po përpiqen të mbrojnë veten. "Por duke pasur parasysh sulmet iraniane ndaj infrastrukturës energjetike që është jetike për këto vende, qëndrimet strategjike në kryeqytetet e tyre mund të ndryshojnë vërtet."

Kohët e fundit është raportuar, veçanërisht në gazetat amerikane, se sundimtarët në Arabinë Saudite po i bëjnë thirrje administratës Trump që të mos heqë dorë nga sulmet ajrore kundër Iranit, në mënyrë që udhëheqja në Teheran të mos e perceptojë këtë luftë si të fituar.

Katari mbështet një zgjidhje paqësore të konfliktit

Deklaratat zyrtare nga udhëheqja saudite tingëllojnë shumë më të rezervuara. Kurse në Katar,   Ministria e Jashtme thekson vazhdimisht domosdoshmërinë e përfundimit të këtij konflikti me mjete paqësore: "Shfarosja totale nuk është opcion. Asnjë popull dhe asnjë vend nuk do të zhduket me vullnetin e asnjë aktori politik", tha Majid al-Ansari, zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme, në konferencën e tij javore për shtyp në Doha. Por edhe pas një muaji, ka pak shenja për një përfundim të shpejtë të luftës./DW

Foto ilustruese

SHBA- Tensionet në Lindjen e Mesme po rriten, Washington Post shkruan se Pentagoni po përgatitet prej javësh për një seri operacionesh tokësore në Iran. Sipas zyrtarëve amerikanë të cituar nga gazeta, mijëra ushtarë dhe marinsa amerikanë po mbërrijnë në Lindjen e Mesme.

Gazeta thekson se, nëse ky vendim miratohet nga presidenti i SHBA-së Donald Trump, konflikti mund të kalojë në një fazë të re, ndërsa ushtria amerikane do të jetë e ekspozuar ndaj dronëve dhe pajisjeve të tjera shpërthyese të përdorura nga autoritetet iraniane.

Në artikull shkruhet gjithashtu se një operacion i mundshëm tokësor nuk do të përbënte një pushtim të plotë, por mund të përfshinte bastisje nga forcat e Operacioneve Speciale. Aktualisht mbetet e paqartë nëse Trump do të miratojë të gjitha, disa apo asnjë nga planet e Pentagonit.

Ndërkohë, sekretarja e shtypit e Shtëpisë së Bardhë, Caroline Levitt, paralajmëroi të martën se nëse regjimi në Teheran nuk ndalon ambiciet bërthamore dhe kërcënimet ndaj SHBA-së dhe aleatëve të saj, Trump është i gatshëm të nisë sulme kundër tyre./ZËRI

Sulmet në Kuvajt

KUVAJT- Në orët e para të mëngjesit të sotëm, qiellin e Kuvajtit e kanë përshkuar raketa dhe dronë, duke shkaktuar panik dhe alarm në disa zona të kryeqytetit dhe rrethinave. Lajmin e bëri të ditur Shtabi i Përgjithshëm i Forcave të Armatosura përmes një postimi në rrjetin social X, duke siguruar qytetarët se situata është nën kontroll.

“Mbrojtja ajrore e Kuvajtit po zmbraps sulmet e armikut të kryera me raketa dhe dronë,”- tha Shtabi i Përgjithshëm. Forcat e Armatosura të Kuvajtit thanë se çdo shpërthim i dëgjuar ishte rezultat i përgjimeve të vazhdueshme dhe masave të forta mbrojtëse të vendosura për të mbrojtur qytetarët dhe objektivat strategjike.

Që nga fundi i shkurtit, Kuvajti është goditur rregullisht nga dronë dhe raketa, duke prekur aeroportin ndërkombëtar, bazat ajrore dhe infrastrukturën energjetike. Forcat ajrore lokale kanë rrëzuar disa dronë, ndërsa situata vazhdon të rritë tensionet dhe shqetësimet për sigurinë në Lindjen e Mesme./ZËRI

Foto ilustruese

IRAN- Garda Revolucionare iraniane ka njoftuar se synon të sulmojë dy universitete amerikane në Lindjen e Mesmesi si hakmarrje për sulmin ndaj Universitetit Iranian të Shkencës dhe Teknologjisë në Teheran.

Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Iranit, Ismail Bakaei, deklaroi në mediat iraniane se sulmet amerikano-izraelite kanë për qëllim paralizimin e bazave shkencore iraniane, duke iu referuar sulmeve të fundit.

“Universiteti i Teknologjisë Isfahan dhe Universiteti i Shkencës dhe Teknologjisë në Teheran janë vetëm dy nga universitetet dhe qendrat e shumta kërkimore që janë sulmuar qëllimisht gjatë 30 ditëve të fundit të luftës së paligjshme kundër kombit iranian.

Në fakt, agresioni amerikano-izraelit kundër Iranit po zbulon qëllimin e tij të vërtetë: të paralizojë bazat shkencore dhe trashëgiminë kulturore të vendit tonë, duke synuar sistematikisht universitetet, qendrat kërkimore, monumentet historike dhe shkencëtarët e shquar”, u shpreh ai.

Ky kërcënim rrit tensionet në rajon, duke zgjeruar sulmet nga objektivat ushtarake tek institucionet arsimore dhe duke rritur shqetësimet për sigurinë në Lindjen e Mesme./ZËRI

Foto ilustruese

ERBIL- Një sulm me dron që kishte në shënjestër banesën e një lideri kurd në Erbil u neutralizua nga mbrojtja ajrore mesnatwn e sotme, pa arritur objektivin dhe pa raportime për viktima. Deri më tani, asnjë grup nuk ka marrë përgjegjësinë për sulmin. Si Irani ashtu edhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës e kanë dënuar publikisht këtë akt.

Që prej nisjes së tensioneve mes dy vendeve, fraksione të ndryshme në Irak të lidhura me interesat amerikane dhe iraniane kanë kryer sulme të ndërsjella me raketa dhe dronë. Ndërkohë, ambasada amerikane në Bagdad dhe baza të tjera ushtarake të SHBA-së në vend kanë qenë disa herë objekt i sulmeve, duke rritur shqetësimet për përshkallëzim të mëtejshëm të situatës në rajon./ZËRI