“Dhurata ekonomike”/ Politico: Putin, fituesi i vërtetë nga lufta në Iran! Nafta ruse më e kërkuar papritmas
MOSKË- Presidenti rus Vladimir Putin nisi vitin e ri duke u përballur me një dilemë të vështirë: ose të zvogëlojë gradualisht luftën në Ukrainë ose të rrezikojë dëme serioze në ekonominë e vendit. Sulmet SHBA-Izrael ndaj Iranit, të cilat kanë rritur çmimet e naftës, duket se i kanë dhënë atij një rrugëdalje të papritur. Pothuajse brenda natës, Donald Trump duket se i ka dhënë zgjidhjen, shkruan Politico.
Sulmet SHBA-Izrael ndaj Iranit kanë rritur çmimet e naftës, duke rritur burimin kryesor të të ardhurave të Kremlinit dhe duke e bërë më të lehtë për Rusinë të vazhdojë përpjekjet e saj të luftës. Pasi forcat izraelite bombarduan objektet iraniane të naftës gjatë fundjavës, çmimet e naftës së papërpunuar u rritën mbi 118 dollarë për fuçi, më e larta që nga vera e vitit 2022, kur ato u rritën në 130 dollarë pas pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia.
Për Rusinë, rritja e çmimeve të naftës është një "dhuratë" ekonomike në një kohë kritike, pasi kostoja e katër viteve të luftës në Ukrainë kërcënoi të shndërrohej në një krizë të brendshme ekonomike. Sulmi ndaj Iranit mund të dëmtojë imazhin e Moskës si një aleat besnik ndaj partnerëve të saj, por ai tashmë po i sjell dobi ekonomisë ruse dhe, si rrjedhojë, vazhdimit të luftës në Ukrainë.
Vetëm pak javë më parë, atmosfera midis elitës ekonomike të Rusisë ishte veçanërisht e tensionuar. Plani buxhetor i Ministrisë së Financave të Rusisë për këtë vit bazohej në një çmim referues prej 59 dollarësh për fuçi për naftën bruto të Uralit, përzierja kryesore e eksportit të vendit.
Por në janar, të ardhurat nga energjia ranë në nivelin e tyre më të ulët që nga viti 2020, duke shtuar të ardhurat tatimore tashmë zhgënjyese. Sanksionet perëndimore, normat e larta të interesit dhe mungesa e fuqisë punëtore po rëndonin ekonominë, ndërsa mosmarrëveshjet midis Ministrisë së Financave dhe Bankës Qendrore se si të trajtohej situata po bëheshin gjithnjë e më të dukshme.
"Nuk ishte një kolaps", tha Sergei Vakulenko, një bashkëpunëtor i lartë në Qendrën Carnegie Rusia Eurasia. "Por qeveria u përball me zgjedhje të vështira: duhej të ulte shpenzimet, të rriste taksat dhe madje të merrte në konsideratë njëfarë uljeje të shpenzimeve ushtarake."
Ndalimi i luftës në Ukrainë nuk ishte kurrë një opsion, vazhdoi ai, por po bëhej gjithnjë e më e qartë se edhe në atë front, Rusia do të duhej të "bënte pak kursim".
Por më pas Izraeli dhe Shtetet e Bashkuara sulmuan Iranin. Ndërsa Teherani u përgjigj ushtarakisht dhe konflikti u përshkallëzua në një luftë rajonale, transporti detar në Ngushticën e Hormuzit u ndërpre, duke bërë që çmimet e naftës të rriteshin përsëri.
"Papritmas Moska e mori këtë dhuratë", tha Vladimir Milov, një ish-zëvendësministër rus i energjisë dhe tani një kritik i Kremlinit që jeton në mërgim. "Ishte shpëtimi i tyre".
“Zyrtarët rusë tani janë shumë, shumë të lumtur", tha ai.
Në vend që të shitet me një zbritje të konsiderueshme për shkak të sanksioneve perëndimore, nafta bruto ruse tani mund të jetë e disponueshme me çmime më të larta, ndërsa blerësit e saj kryesorë - India dhe Kina - nxitojnë të sigurojnë furnizime.
Dhe ata do të kenë miratimin e Uashingtonit. Të premten e kaluar, Departamenti i Thesarit i SHBA-së lëshoi një përjashtim 30-ditor që i lejon Indisë të blejë naftë ruse "për të mbajtur rrjedhën e naftës në tregun botëror".
Një ditë më vonë, Sekretari i Thesarit i SHBA-së, Scott Besant, tha se Shtetet e Bashkuara mund të "vendosin sanksione të mëtejshme ndaj naftës ruse", një përmbysje dramatike nga politika e vitit të kaluar e ndëshkimit të vendeve që blenë energji ruse.
Kremlini, siç parashikohej, po përpiqet të përfitojë plotësisht nga situata.
“Rusia ka qenë dhe mbetet një furnizues i besueshëm si i naftës ashtu edhe i gazit”, tha zëdhënësi i Vladimir Putinit, Dmitry Peskov, duke shtuar se kërkesa për produktet ruse të energjisë është rritur.
Në të njëjtën kohë, këshilltari i Kremlinit, Kirill Dmitriev, shkroi në një seri postimesh në platformën X se “cunami i shokut të naftës sapo ka filluar”, duke e quajtur vendimin e Evropës për t’u shkëputur nga energjia ruse një “gabim strategjik”.
Të hënën, komentuesit pro-qeveritarë në Rusi qarkulluan një artikull të Wall Street Journal që parashikonte se çmimet e naftës mund të rriteshin në 215 dollarë për fuçi. Megjithatë, ekspertët e energjisë në aspektin afatgjatë paralajmërojnë se është ende shumë herët për të folur për fitoren e Moskës. Nëse kriza e Iranit do të jetë një shpëtimtare për ekonominë ruse varet drejtpërdrejt nga sa zgjat.
Milov tha se që të ketë një përfitim të konsiderueshëm për ekonominë ruse, çmimet e naftës do të duhet të mbeten në nivelet aktuale për rreth një vit. “Një ose dy muaj me çmime të larta sigurisht që do të ndihmojnë, por nuk do ta shpëtojnë atë”, vuri në dukje ai.
Një rritje e shkurtër e çmimeve thjesht do të “ndihmojë në shtyrjen e vendimeve të vështira”, komentoi gjithashtu Vakulenko.
Ekziston një arsye tjetër pse Moska mund të dëshirojë ta zgjasë konfliktin: me çdo ditë lufte, Shtetet e Bashkuara po i shterojnë rezervat e armëve që Ukraina përdor për mbrojtjen e saj. Sipas informacioneve gazetareske, Rusia po i jep Iranit informacione për të ndihmuar në gjetjen e anijeve luftarake dhe avionëve amerikanë.
Vrasja e udhëheqësit suprem të Iranit, Ali Khamenei, mund t'i ketë dhënë një goditje premtimit të Rusisë për të mbrojtur aleatët e saj. Megjithatë, Vladimir Putin mund të vendosë në fund të fundit nëse ishte një çmim që ia vlente të paguhej.../ZËRI
Trump për CBS News: Lufta me Iranin drejt përfundimit
WASHINGTON- Presidenti amerikan Donald Trump shprehet se lufta SHBA-Izrael me Iranin është pothuajse e përfunduar. Trump tha për CBS News se Iranit nuk i ka mbetur më asgjë në kuptimin ushtarak. Ai shton se Teherani nuk ka marinë dhe as forcë ajrore.
Sipas tij, vendi nuk ka më komunikime dhe se dronët e tyre po shpërbëhen kudo.
“Mendoj se lufta është pothuajse e përfunduar. Ata nuk kanë marinë, as komunikime, nuk kanë forcë ajrore. Raketat e tyre janë të shpërndara. Dronët e tyre po shpërbëhen kudo, përfshirë edhe prodhimin e dronëve. Nëse shikon, nuk u ka mbetur asgjë. Nuk ka asgjë të mbetur në kuptimin ushtarak”, tha Trump për CBS News. /ZËRI
Trump mbështet vrasjen e Mojtaba Khameneit nëse nuk u bindet kërkesave të SHBA-së
WASHINGTON- Presidenti amerikan Donald Trump tha se mbështet vrasjen e udhëheqësit të ri të Iranit nëse ai nuk tregohet i gatshëm t'u nënshtrohet kërkesave të SHBA-së. Mojtaba Khamenei u emërua udhëheqësi i ri gjatë fundjavës, duke pasuar të atin Ali Khamenei, i cili u vra në sulmet ajrore SHBA-Izrael më 28 shkurt.
“Wall Street Journal” raporton se Trump e quan Mojtaba Khamenei një zgjedhje "të papranueshme" dhe se e mbështet vrasjen e tij nëse kundërshton SHBA-të.
Mojtaba Khamenei, 56 vjeç, u bë Lideri i tretë Suprem i Iranit në histori. Presidenti iranian Masoud Pezeshkian e përshkroi emërimin e tij si një hap drejt forcimit të unitetit kombëtar. Udhëheqësi i mëparshëm suprem, Ajatollah Ali Khamenei, e kishte mbajtur këtë pozicion për 37 vjet. Një sulm ajror i përbashkët SHBA-Izrael më 28 shkurt goditi shtëpinë e tij në Teheran, duke e vrarë 86-vjeçarin./ZËRI
Raketa e Iranit u rrëzua mbi Turqi, Erdogan: Mos gaboni, s'dua të dëmtohet një fije floku e qytetarëve!
TURQI-Turqia deklaroi sot se mbrojtja ajrore e NATO-s rrëzoi një raketë të dytë balistike që u lëshua nga Irani dhe kishte hyrë në hapësirën ajrore turke. Kjo shënon raketën e dytë balistike iraniane javën e fundit që ka synuar jugun e Turqisë, e cila është anëtare e NATO-s dhe fqinje e Iranit. Ankaraja e kishte paralajmëruar Iranin kundër një sulmi të ri të shtunën, por nuk ka sugjeruar se dëshiron t'u bëjë thirrje zyrtarisht anëtarëve të aleancës për mbrojtje të mëtejshme.
“Edhe një herë theksojmë se do të merren të gjitha masat e nevojshme me vendosmëri dhe pa hezitim kundër çdo kërcënimi të drejtuar ndaj territorit dhe hapësirës ajrore të vendit tonë”, tha Ministria Turke e Mbrojtjes.
Presidenti turk, Rexhep Tajip Erdogan, tha se Turqia i kishte dhënë një mesazh të ashpër Iranit pas zjarrit me raketa.
“Qëllimi ynë kryesor është ta mbajmë vendin tonë larg këtij zjarri. Garantimi i sigurisë së Turqisë dhe paqes së 86 milionë qytetarëve tanë është prioriteti më i madh në këtë proces. Nuk duam që as edhe një fije floku e qytetarëve tanë të dëmtohet. Iranit i janë dhënë paralajmërimet e nevojshme. Në dritën e incidentit të sotëm, përsëris se nuk duhet të vazhdojmë të bëjmë një gabim. Pavarësisht paralajmërimeve tona të përsëritura, vazhdojnë të ndërmerren hapa provokues kundër Turqisë. Nuk duhet të ndërmerret asnjë veprim që hedh hije mbi lidhjen tonë mijëvjeçare fqinjësore dhe vëllazërore”,- tha Erdogan pasi organizoi një takim urgjent të kabinetit në zyrën e tij në Ankara.
Erdogan theksoi gjithashtu se Turqia do të vijojë të ndjekë nga afër zhvillimet në koordinim me NATO dhe me aleatët e tjerë, duke marrë masat e nevojshme për të mbrojtur interesat dhe sigurinë e saj. Irani ende nuk e ka komentuar incidentin, por kujtojmë se ka thënë vazhdimisht se nuk është në luftë me vendet e rajonit dhe nuk e synon në mënyrë të qartë Turqinë./ZËRI
"Prodhimi mund të ndalet plotësisht"! Putin: Rusia gati të furnizojë Europën me naftë dhe gaz
RUSI-Presidenti rus Vladimir Putin deklaroi se lufta me Iranin kishte shkaktuar një krizë globale energjetike dhe paralajmëroi se prodhimi i naftës, i varur nga transporti përmes Ngushticës së Hormuzit, së shpejti mund të ndalet plotësisht. Megjithatë, Putini njoftoi se Rusia ishte gati të furnizonte Evropën me naftë dhe gaz. Rusia është eksportuesi i dytë më i madh i naftës në botë dhe mban rezervat më të mëdha të gazit natyror në botë.
“Nëse kompanitë evropiane dhe blerësit evropianë vendosin papritmas të riorientohen dhe të na ofrojnë bashkëpunim afatgjatë dhe të qëndrueshëm, pa presione politike... atëherë vazhdoni. Ne nuk kemi refuzuar kurrë. Ne jemi të gatshëm të punojmë me evropianët, por na duhen disa sinjale prej tyre se janë të gatshëm dhe të gatshëm të punojnë me ne dhe se do të sigurojnë këtë qëndrueshmëri dhe stabilitet”, tha Putin.
Bashkimi Evropian ndaloi importet detare të naftës bruto ruse në vitin 2022, ndërsa eksportet e tubacioneve të Rusisë në Hungari dhe Sllovaki janë ndaluar në mënyrë efektive që nga janari për shkak të dëmtimit të tubacionit të naftës Druzhba përmes Ukrainës.
Raketat iraniane mbi hapësirën ajrore turke, Rama: Kërcënim serioz për sigurinë rajonale dhe ndërkombëtare
TIRANË- Kryeministri Edi Rama ka dënuar sulmin me raketa balistike të regjimit iranian ndaj Turqisë. Rama e ka cilësuar atë një akt të rrezikshëm që kërcënon stabilitetin rajonal dhe ndërkombëtar. Përmes një postimin platformën “X”, kryeministri u shpreh se fakti që ky është sulmi i dytë i tillë brenda pak ditësh është thellësisht shqetësues dhe tregon natyrën agresive dhe destabilizuese të këtyre veprimeve.
Rama përshëndeti reagimin e shpejtë të NATO në mbrojtje të territorit, hapësirës ajrore dhe qytetarëve të Aleancës, duke theksuar se Shqipëria qëndron fort krah për krah me Turqinë dhe të gjithë aleatët në mbrojtje të sigurisë dhe unitetit të NATO-s.
“Shqipëria dënon me forcë sulmin me raketa balistike të regjimit iranian kundër Turqisë. Fakti që ky është sulmi i dytë i tillë në ditët e fundit është thellësisht alarmues dhe nënvizon më tej natyrën agresive dhe destabilizuese të këtyre veprimeve. Turqia është një vend vëllazëror, një partner strategjik i Shqipërisë dhe një aleat i vlefshëm i NATO-s. Përpjekjet e regjimit iranian për të projektuar tensione dhe paqëndrueshmëri duke vazhduar sulmet kundër fqinjëve të tij janë jashtëzakonisht të rrezikshme. Veprime të tilla rrezikojnë të përshkallëzojnë më tej situatën dhe përbëjnë një kërcënim serioz për sigurinë rajonale dhe ndërkombëtare. Shqipëria përshëndet reagimin e shpejtë të NATO-s në mbrojtjen e territorit, hapësirës ajrore dhe qytetarëve të Aleancës. Shqipëria qëndron fort krah për krah me Turqinë dhe me të gjithë aleatët në ruajtjen e sigurisë dhe unitetit të Aleancës sonë“, shkruan Rama./ZËRI
Putin uron Mojtaba Khamenein: Rusia ishte dhe do të jetë një partner i besueshëm i Iranit
RUSI- Presidenti rus Vladimir Putin i dërgoi një telegram urimi Mojtaba Khameneit për emërimin e tij si Udhëheqës Suprem i Iranit, tha të hënën Kremlini.
"Tani, kur Irani po përballet me agresion të armatosur, puna juaj në këtë detyrë të lartë padyshim do të kërkojë guxim dhe përkushtim të madh. Jam i bindur se do ta vazhdoni me nder punën e babait tuaj dhe do ta bashkoni popullin iranian përballë sprovave të rënda", thuhej në një deklaratë të Kremlinit.
Sipas deklaratës, Putin përsëriti mbështetjen e Moskës për Teheranin, duke thënë se Rusia do të mbetet një partner i besueshëm për Iranin.
"Nga ana ime, dua të konfirmoj mbështetjen tonë të palëkundur për Teheranin dhe solidaritetin me miqtë tanë iranianë. Rusia ka qenë dhe do të mbetet një partner i besueshëm i Republikës Islamike. Ju uroj suksese në zgjidhjen e detyrave të vështira që keni përpara, si dhe shëndet të mirë dhe forcë shpirtërore", thuhet në njoftim.
Mojtaba Khamenei, 56 vjeç, u bë Lideri i tretë Suprem i Iranit në histori.
Presidenti iranian Masoud Pezeshkian e përshkroi emërimin e tij si një hap drejt forcimit të unitetit kombëtar.
Udhëheqësi i mëparshëm suprem, Ajatollah Ali Khamenei, e kishte mbajtur këtë pozicion për 37 vjet. Një sulm ajror i përbashkët SHBA-Izrael më 28 shkurt goditi shtëpinë e tij në Teheran, duke e vrarë atë. Ai ishte 86 vjeç.
Trump: Vendimin për t’i dhënë fund luftës me Iranin do e marr me Netanyahun
SHBA- Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, tha për The Times of Israel të dielën se vendimi se kur do të përfundojë lufta me Iranin do të jetë një vendim “i ndërsjellë” që ai do ta marrë së bashku me kryeministrin Benjamin Netanyahu.
Trump pohoi gjithashtu në intervistën e shkurtër telefonike se Republika Islamike do ta kishte shkatërruar Izraelin nëse ai dhe Netanyahu nuk do të ishin aty. “Irani do të shkatërronte Izraelin dhe gjithçka tjetër përreth tij… Ne kemi punuar së bashku. Ne kemi shkatërruar një vend që donte të shkatërronte Izraelin.”
Presidentit amerikan iu kërkua nëse ai i vetëm do të vendoste se kur do të mbaronte lufta me Iranin, apo nëse edhe Netanyahu do të kishte një rol.
«Mendoj se është e ndërsjellë… pak a shumë. Kemi folur. Do të marr një vendim në kohën e duhur, por gjithçka do të merret parasysh», u përgjigj ai, duke treguar se ndërsa Netanyahu do të ketë kontribut, presidenti i SHBA-së do të ketë fjalën e fundit.
I pyetur nëse Izraeli mund të vazhdojë luftën kundër Iranit edhe pasi SHBA-të të vendosin të ndalojnë sulmet e tyre, Trump nuk pranoi të shqyrtonte mundësinë teorike përpara se të shtonte: "Nuk mendoj se do të jetë e nevojshme".
Marrëdhënia e Trump me Netanyahun është përmirësuar ndjeshëm që nga sezoni i zgjedhjeve presidenciale të SHBA-së në vitin 2024, pasi dyshja duket se kishte pasur një mosmarrëveshje katër vjet më parë kur kryeministri izraelit e uroi Joe Biden për mposhtjen e Trump./ZËRI
PROFIL/ U zgjodh Lider Suprem i Iranit pas vrasjes së të atit, kush është Mojtaba Khamenei
IRAN- Mojtaba Khamenei, djali i Ajatollah Ali Khameneit të Iranit, i cili u vra në sulmet amerikane-izraelite, është zgjedhur si pasardhësi i tij.
Ndryshe nga i ati, 56-vjeçari ka mbajtur kryesisht një profil të ulët. Ai nuk ka mbajtur kurrë një post qeveritar, as nuk ka dhënë fjalime apo intervista publike, dhe vetëm një numër i kufizuar fotosh dhe videosh të tij janë publikuar ndonjëherë.
I lindur më 8 shtator 1969 në qytetin verilindor të Mashhadit, Mojtaba është i dyti nga gjashtë fëmijët e Ali Khameneit. Ai mori arsimin e mesëm në Shkollën Fetare Alavi në Teheran.
Në moshën 17 vjeç, Mojtaba Khamenei shërbeu në ushtri për disa periudha të shkurtra gjatë Luftës Iran-Irak, sipas mediave iraniane. Konflikti i përgjakshëm tetëvjeçar e bëri regjimin edhe më dyshues ndaj SHBA-së dhe Perëndimit, të cilët mbështetën Irakun.
Në vitin 1999, Moxhtaba Khamenei shkoi në Kom, një qytet i shenjtë që konsiderohet një qendër e rëndësishme e teologjisë shiite, për të vazhduar studimet e tij fetare. Vlen të përmendet se ai nuk mbante veshje klerikale deri në këtë kohë.
Pavarësisht profilit të tij të ulët, ka thashetheme prej kohësh rreth ndikimit të tij si rojtar i portës së të atit.
Kabllogimet diplomatike amerikane, të cilat u botuan nga WikiLeaks në fund të viteve 2000, e përshkruanin atë si "fuqia pas rrobave", i cili konsiderohej gjerësisht si një "udhëheqës i aftë dhe i fuqishëm" brenda regjimit, sipas Associated Press.
Ai është akuzuar për përfshirje në zgjedhjet presidenciale, për komandimin e milicisë Basij dhe për mbajtjen e lidhjeve të ngushta me Trupat e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC).
Në vitin 2019, Mojtaba Khamenei u sanksionua nga SHBA-të si pjesë e një grupi individësh "të cilët janë të emëruar ose kanë vepruar për ose në emër të" babait të tij.
Sulmet SHBA-Izrael ndaj Iranit janë tani në javën e tyre të dytë. Irani është përgjigjur duke nisur sulmet e veta ndaj aleatëve dhe aseteve të SHBA-së në të gjithë rajonin.
Trump e ka justifikuar sulmin ndaj Iranit duke thënë se qeveria e tij përbën një kërcënim të menjëhershëm për Shtetet e Bashkuara, duke përmendur programin bërthamor të Iranit. Irani thotë se programi i tij bërthamor është tërësisht paqësor.
Sulmet SHBA-Izrael kanë vrarë të paktën 1,332 civilë iranianë dhe kanë plagosur mijëra të tjerë, sipas ambasadorit të Iranit në OKB, Amir Saeid Iravani./ZËRI
Merret vendimi, Mojtaba Khamenei është lideri i ri i Iranit
IRAN- Mojtaba Khamenei do të zëvendësojë të atin, Ajatollah Ali Khamenei, si udhëheqësi i ri suprem i Iranit. Një deklaratë nga Asambleja e Ekspertëve, organi kompetent me 88 anëtarë i ngarkuar me zgjedhjen e udhëheqësit suprem, u lexua me zë të lartë nga një prezantues në televizionin shtetëror.
Mojtaba Khamenei merr detyrën nga babai i tij, i cili u vra në valën e parë të sulmeve amerikane dhe izraelite javën e kaluar - si udhëheqësi shpirtëror dhe autoriteti më i lartë i vendit.
SHBA-të dhe Izraeli ende nuk e kanë komentuar vendimin, por të dyja qeveritë ka të ngjarë ta kundërshtojnë emërimin. Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, tha se donte të luante një rol në përzgjedhjen e udhëheqësit të ri të Iranit, raporton BBC.
Ndërsa ai sinjalizoi se do të ishte i hapur që dikush i lidhur me udhëheqjen e vjetër të merrte pushtetin, ai e ka bërë të qartë kundërshtimin e tij ndaj Mojtaba Khameneit.
"Djali i Khameneit është i papranueshëm për mua", tha Trump më parë këtë javë.
Vetëm pak orë para emërimit, Trump tha se, pa miratimin e tij, kushdo që merr përsipër detyrën "nuk do të zgjasë shumë". Izraeli lëshoi një paralajmërim përpara se djali i dytë i Khameneit të konfirmohej si udhëheqësi i ri suprem - duke thënë se ata do të "vazhdojnë të ndjekin çdo pasardhës" të ajatollahut të ndjerë./ZËRI
