SHBA- Shtetet e Bashkuara kanë propozuar garanci sigurie për Ukrainën, të ngjashme me ato që gëzojnë vendet anëtare të NATO-s, përmes Nenit famëkeq 5, por pa u bashkuar zyrtarisht me Aleancën e Atlantikut të Veriut në Kiev. Një burim diplomatik për Agence France-Presse (AFP), ky propozim u ngrit gjatë një videokonference midis Presidentit të SHBA-së Donald Trump dhe Presidentit ukrainas Volodymyr Zelenskyy dhe udhëheqësve evropianë më herët të shtunën.
“Si një nga garancitë e sigurisë për Ukrainën, pala amerikane propozoi një garanci të tipit Neni 5 — por jashtë NATO-s — për të cilën thuhet se është rënë dakord me Putinin,”- tha burimi diplomatik, duke kërkuar të mos identifikohej. Parimi i sigurisë kolektive të NATO-s bazohet në Nenin 5: nëse një anëtar sulmohet, atëherë e gjithë aleanca do të ndërhyjë për ta mbrojtur atë. Trump, Zelenskyy dhe udhëheqësit evropianë — përfshirë Sekretarin e ri të Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte — folën herët të shtunën për të diskutuar samitin Trump-Putin që u zhvillua të premten në Alaska.
Përpara kësaj telefonate të përbashkët, Trump pati edhe një bisedë telefonike me Zelenskyy-n, ndërsa ai po kthehej nga Alaska.
“Pala amerikane e paraqiti këtë (propozim për garanci të përbashkëta sigurie) gjatë bisedës me presidentin (Zelensky) dhe më pas e përsëriti atë gjatë bisedës së përbashkët me evropianët,”- tha i njëjti burim diplomatik. Një burim i dytë me njohuri për çështjen konfirmoi se u diskutuan garancitë në stilin e NATO-s.
Megjithatë, burimi i dytë shtoi: Askush nuk e di se si mund të funksionojë diçka e tillë dhe pse Putini do ta pranonte atë, pasi ai është kategorikisht kundër NATO-s dhe, padyshim, kundër çdo garancie thelbësore për sovranitetin e Ukrainës.
Kievi ka kërkuar prej kohësh anëtarësimin në NATO, por Rusia e ka përmendur këtë si një nga arsyet e pushtimit të Ukrainës, ndërsa disa qarqe perëndimore kanë shprehur gjithashtu rezerva. Megjithatë, sipas burimeve, udhëheqësit evropianë po kërkojnë sqarime se çfarë lloj roli të SHBA-së do të përfshijë kjo, por ende nuk ka detaje të disponueshme.
Trump ka përsëritur se përjashton mundësinë e bashkimit të Ukrainës me aleancën ushtarake perëndimore. Në një intervistë me Sean Hannity në Fox News, Trump sugjeroi se ai dhe Putini kishin diskutuar shkëmbimet e territoreve dhe garancitë e sigurisë për Ukrainën dhe se ata “ranë dakord në një masë të madhe”.
I pyetur se çfarë do t’i këshillonte Zelenskyy-t të bënte, Trump u përgjigj: Duhet të bëjmë një marrëveshje. Shikoni, Rusia është një fuqi shumë e madhe, dhe ata nuk janë. Ata janë ushtarë të shkëlqyer.
Zelenskyy theksoi nevojën për garanci sigurie për Kievin, në mënyrë që të parandalohet pushtimi i përsëritur nga Rusia në të ardhmen. Ai tha se me Trumpin diskutuan "mesazhe pozitive nga pala amerikane" në lidhje me pjesëmarrjen./ZËRI
